ฟาสต์ฟู้ด A&W แบรนด์ดีที่คนว่าจะปัง แต่ยังเจ๊งในไทย
 

ถ้าพูดถึงร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดสัญชาติอเมริกันที่เข้ามาเปิดตลาดในไทยรุ่นแรกๆ เชื่อว่าหลายคนคงจะนึกไปถึง เคเอฟซี แมคโดนัลด์ เบอร์เกอร์คิง แต่รู้หรือไม่ว่ายังมีแฟรนไชส์ฟาสต์สัญชาติอเมริกันแบรนด์แรกๆ ที่เข้ามาในไทยด้วยเช่นกัน  
 

นั่นคือ A&W เปิดสาขาแรกที่เซ็นทรัล ลาดพร้าว ปี 1983 (พ.ศ.2526) ก่อนขยายสาขาไปถึง 37 สาขาในปี 2018 ก่อนจะมาปิดตัวในไทยปี 2022 จากปัญหาผลประกอบการขาดทุนสะสมยาวนานในไทย โดยในปี 2021 ขาดทุนถึง 70 ล้านบาท

เรื่องราวของ A&W มีจุดเริ่มต้นอย่างไร ทำไม่ถึงไม่ประสบความสำเร็จในไทย 

 

จุดเริ่มต้น A&W 
 

A&W มีต้นกำเนิดในห้องทดลองของนักเคมีคนหนึ่ง เธอได้คิดค้นสูตร Root Beer จากส่วนผสมของสมุนไพร เครื่องเทศ เปลือกไม้ และเบอร์รี่ต่างๆ รวม 14 อย่าง ก่อนที่ Roy Allen จะมองเห็นโอกาสและซื้อสูตรไปทำขาย เปิดร้านแห่งแรกในปี 1919 ตอนนั้น Roy Allen ได้นำไปขายในขบวนพาเหรดเพื่อสดุดีทหารผ่านศึกในสงครามโลกครั้งที่ 1 ได้รับความสนใจอย่างมาก
 

ปี 1922 Roy Allen ตัดสินใจเปิดร้าน Root Beer แห่งแรกในแคลิฟอร์เนีย ร่วมกับ Frank Wright อดีตพนักงานร้านสาขาแรก มาเป็นหุ้นส่วนเปิดร้านสาขา 2 ที่เมือง Stockton ก่อนขยายสาขาไปทั่วเมือง Sacramento (แชคราแมนโต) โดยนำอักษรย่อนามสกุลของทั้ง 2 มาเป็นชื่อร้าน A&W Root Beer (Allen & Wright) ในปี 1925 และขายแฟรนไชส์ A&W ตั้งแต่นั้นมา
 

หลังจาก A&W Root Beer ได้รับความสนใจและขยายสาขาในแคลิฟอร์เนียมากขึ้น 

 

ปี 1927 J. Willard Marriott และภรรยา มองเห็นโอกาสทางธุรกิจ ตัดสินใจซื้อแฟรนไชส์ A&W Root Beer ไปเปิดที่ Washington D.C. ถือเป็นแฟรนไชส์ซีรายแรก มีการปรับตกแต่งร้านใหม่ ให้บริการลูกค้าทั้งเมนูอาหารคาว 
 

และเปลี่ยนชื่อจาก A&W Root Beer เป็น Hot Shoppes ให้เข้ากับเมนูอาหาร เมื่อผสานระหว่าง Root Beer กับเมนูอาหารใหม่ๆ ทำให้ร้าน Hot Shoppes ได้รับความสนใจจากลูกค้าจำนวนมาก จนต้องขยายสาขาเพิ่ม 
 

จนกระทั่งปี 1957 กลุ่มทุน Marriott ได้ผันตัวเข้าสู่ธุรกิจโรงแรมเต็มตัว และกลายเป็นผู้นำในธุรกิจโรงแรมในตอนนี้
 

พอมาช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แฟรนไชส์ A&W Root Beer มีสาขาเปิดใหม่มากมายในสหรัฐอเมริกา ปัจจัยหนึ่งมาจากกฎหมายทหารผ่านศึก ชื่อ GI Bill ให้สิทธิประโยชน์แก่ทหารผ่านศึกมาแลกเปลี่ยนนำเงินมาซื้อแฟรนไชส์ A&W Root Beer 
 

ในช่วงปี 1950-1970 คนอเมริกันร่ำรวยขึ้นมีการซื้อรถยนต์มากขึ้น ทำให้แฟรนไชส์ A&W Root Beer ปรับรูปแบบร้านเป็น Drive-In ตอบโจทย์และอำนวยความสะดวกให้ลูกค้าไม่ต้องลงจากรถเพื่อซื้ออาหาร จนขยายกิจการได้อย่างรวดเร็ว
 

เมื่อกาลเวลาผ่านไป A&W Root Beer ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น A&W Restaurant มีการจำหน่ายอาหารคาวหวาน มีเครื่องดื่ม Root Beer และ วาฟเฟิล เป็นตัวชูโรงดึงดูดลูกค้า ก่อนที่จะขยายสาขาไปทั่วโลก ไม่ว่าจะในภูมิภาคเอเชีย เช่น มาเลเซีย ญี่ปุ่น, สิงคโปร์ รวมถึงไทย ถือเป็นร้านอาหารสัญชาติอเมริกันรายแรกๆ ออกไปเปิดสาขานอกสหรัฐอเมริกา 
 

 

ภาพจาก www.facebook.com/awthai
 

แฟรนไชส์ A&W เข้ามาเปิดตลาดในไทย ภายใต้การบริหารของมาสเตอร์แฟรนไชส์ในประเทศมาเลเซีย สาขาแรกเปิดที่เซ็นทรัลลาดพร้าวในปี 1983 ตามมาด้วยสาขา 2 พันธุ์ทิพย์ประตูน้ำ และสาขา 3 สยามสแควร์ 
 

ทั้ง 3 สาขาแรกค่อนข้างขายดีมากๆ เพราะอยู่ในทำเลดี ชาวต่างชาติเข้ามาในไทยเยอะ โดยเฉพาะสาขาสยามสแควร์ จากนั้นค่อยๆ ขยายสาขาไปเรื่อย เปิดร้านไม่ใหญ่มาก เคยเปิดถึง 40 สาขาในปี 2010 หลังจากนั้นไม่ค่อยมีการทำตลาด บวกกับคู่แข่งในตลาดฟาสต์ฟู้ดเมืองไทยมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ A&W มีจำนวนสาขาลดลงต่อเนื่อง เหลือเพียงแค่ไม่กี่สาขาในประเทศไทย 
 

ภาพจาก www.facebook.com/awthai

 

ต่อมาช่วงเดือน ก.พ. 2016 แฟรนไชส์ A&W ในไทย ได้เปลี่ยนมือมาเป็นบริษัท นิปปอน แพ็ค จำกัด (มหาชน) (NPP) ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น “บริษัท เอ็นพีพีจี (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน)” (NPPG) ผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์พลาสติกรายใหญ่ในไทย เป็นผู้ได้รับสิทธิ์แฟรนไชส์ A&W แบบเอ็กซ์คลูซีฟในประเทศไทย ระยะเวลาสัญญายาวถึง 20 ปี 
 

ตอนนั้นบริษัท NPP มาสเตอร์แฟรนไชส์ในไทย มีร้าน A&W ที่ได้รับการต่อสัญญาใหม่ถึง 21 สาขา และตั้งเป้าขยายสิทธิ์แฟรนไชส์ไปยังประเทศเพื่อนบ้านอย่าง ลาว เมียนมาร์ กัมพูชา ในปี 2020 เปิดให้ครบ 50 สาขา และใน 5 ปีถัดไปเพิ่ม 100 สาขา 
 

ปี 2018 แฟรนไชส์ A&W ในไทยมีจำนวนสาขาทั้งหมด 37 สาขา คิดเป็นสัดส่วนสาขาในปั๊มน้ำมันถึง 70% ของจำนวนสาขาทั้งหมด ที่เหลือเป็นร้านที่อยู่ภายในศูนย์การค้าต่างๆ โดยปี 2018 มีแผนการขยายสาขาเพิ่มกว่า 30 สาขา
 

 

ปี 2018 ร้าน A&W ในไทยมี 37 สาขา แบ่งเป็น 2 รูปแบบ ได้แก่

มีเมนูชูโรงอย่าง “ไก่ทอด – รูทเบียร์ – วาฟเฟิล – เคอร์รี่ฟรายส์” เป็นเมนูเอกลักษณ์เฉพาะร้าน A&W
 

 

ปี 2019 บริษัท เอ็นพีพีจี (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) หรือ NPPG ได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น บริษัท โกลบอล คอนซูเมอร์ จำกัด (มหาชน) 
 

ในช่วงเวลานั้น สถานการณ์ตลาดร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดในไทยมีการแข่งขันกันดุเดือด แบรนด์ไหนไม่ปรับตัว และระบบการตลาดไม่แข็งแกร่ง ก็อยู่รอดยาก หลายๆ แบรนด์ทั้งของคนไทยและต่างชาติต้องปิดตัวเป็นจำนวนมาก 
 

ไม่เว้นแม้แต่ A&W ในปี 2020 ร้าน A&W เหลือสาขาในไทยทั้งหมด 24 สาขา ในกรุงเทพฯ ราวๆ 22 สาขา ส่วนสาขาที่เหลือกระจายตัวในต่างจังหวัด ก่อนจะปรับมาให้บริการแบบ Food Truck แทน หลังจากนั้นสาขาต่างๆ ได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง
 

กระทั่งปี 2022 แฟรนไชส์ A&W แบรนด์ฟาสต์ฟู้ดสัญชาติอเมริกัน ภายใต้บริษัท โกลบอล คอนซูเมอร์ จำกัด (มหาชน) แจ้งต่อตลาดหลักทรัพย์วันที่ 1 มีนาคม 2022 ถึงผลประกอบการปี 2021 มีรายได้ 1,862.27 ล้านบาท ขาดทุน 166.63 ล้านบาท 

หนึ่งในธุรกิจที่ขาดทุนหนัก คือ ร้านอาหาร A&W ขาดทุนต่อเนื่องยาวนานจากโควิด ปี 2021 ขาดทุนถึง 70 ล้านบาท
 

ภาพจาก www.facebook.com/awthai

 
สำหรับงบกำไร-ขาดทุน บริษัท โกลบอล คอนซูเมอร์ จำกัด (มหาชน) ย้อนหลังปีงบการเงิน 2018 – 2020 มีดังนี้ 

Time Line แฟรนไชส์ A&W Restaurants ในอเมริกา 
 

จากการจัดอันดับแฟรนไชส์ 500 ของนิตยสาร Entrepreneur ในสหรัฐอเมริกา ประจำปี 2025 (2025 Franchise 500 Rank) พบว่า A&W Restaurants ติดอันดับที่ 193 ส่วนอันดับ 1 เป็นของแฟรนไชส์ “ทาโก้ เบลล์” 

นั่นคือ...เรื่องราวความเป็นมาที่น่าสนใจของแบรนด์แฟรนไชส์ฟาสต์ฟู้ดสัญชาติอเมริกัน A&W Restaurant ที่ได้ยุติกิจการในประเทศไทย หลังจากขาดทุนต่อเนื่อง 70 ล้านบาทในปี 2021 จากการแข่งขันที่สูงและการระบาดโควิด-19 

 

อ้างอิง

นักเขียน

คุณมนตรี ศรีวงษ์ (อ๊อฟ)