เกษียณแล้ว...เราต้องมีเงินเก็บเท่าไหร่ถึงจะพอ คำถามนี้อาจไม่มีตัวเลขเดียวที่ตอบได้สำหรับทุกคน เพราะบางคนใช้เดือนละ 20,000 บาท บางคนใช้ 50,000 บาท หรือบางคนอาจต้องการมากกว่านั้นแต่สิ่งหนึ่งที่เหมือนกันก็คือ หลังเกษียณ เราจะไม่มีเงินเดือนประจำเหมือนเดิม 

 

ดังนั้น สิ่งที่ต้องวางแผนไม่ใช่แค่ “มีเงินเก็บเท่าไหร่” แต่ต้องคิดด้วยว่า เราจะมีเงินไหลเข้ามาในแต่ละเดือนจากไหนวันนี้เราลองมาพูดกันเรื่องนี้ โดยเฉพาะคนที่กำลังมองว่า หลังเกษียณอยากนำเงินเก็บบางส่วนมาสร้างธุรกิจเล็กๆ ที่สามารถสร้างกระแสเงินสดกลับมาเลี้ยงตัวเองได้

 

และหนึ่งในทางเลือกที่หลายคนมองไว้ก็คือ ธุรกิจที่มีแบรนด์ มีระบบ มีสินค้า และมีรูปแบบการดำเนินงานที่ถูกวางไว้แล้ว

 

 

 

เริ่มจากเรื่องง่ายที่สุดก่อน สมมติว่าหลังเกษียณ เราต้องการใช้เงินเดือนละ 30,000 บาท หนึ่งปีเท่ากับ 360,000 บาท ถ้าเราต้องการให้เงินก้อนนี้เพียงพอสำหรับ 20 ปี แบบยังไม่คิดเรื่องเงินเฟ้อ ผลตอบแทนจากการลงทุน หรือค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ที่อาจเกิดขึ้น เรากำลังพูดถึงเงินประมาณ 7.2 ล้านบาท

 

แต่ในชีวิตจริง ค่าใช้จ่ายไม่ได้หยุดอยู่ที่เดือนละ 30,000 บาทตลอดไป ค่าอาหารเพิ่มขึ้น ค่ารักษาพยาบาลอาจเพิ่มขึ้น ค่าเดินทางเพิ่มขึ้น และที่สำคัญคือ...อายุยิ่งมาก ค่าใช้จ่ายบางประเภทอาจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

เพราะฉะนั้น การวางแผนเกษียณจึงไม่ควรคิดแค่ว่า “มีเงิน 5 ล้านแล้วพอไหม”

 

แต่ควรถามว่า “เงินที่เรามี จะต้องรองรับค่าใช้จ่ายของเราไปอีกกี่ปี”

 

 
 

นี่จึงเป็นเหตุผลที่บางคนเลือกสร้าง รายได้หลังเกษียณ แทนที่จะเอาเงินเก็บออกมาใช้ทุกเดือนเพียงอย่างเดียว สมมติเรามีค่าใช้จ่ายเดือนละ 30,000 บาท ถ้าเราสามารถมีรายได้จากธุรกิจเดือนละ 15,000–20,000 บาท เงินที่ต้องดึงออกมาจากเงินออมก็ลดลง เงินก้อนเดิมก็มีโอกาสถูกใช้ช้าลง

 

แนวคิดจึงไม่ใช่ “เกษียณแล้วต้องรวย” แต่เป็นทำอย่างไรให้เงินที่เรามี สามารถสร้างกระแสเงินสดมาช่วยเลี้ยงชีวิตได้นานที่สุด

 

 

นั่นคือ...อย่าเอาเงินทั้งหมดไปลงทุน เพราะเงินเกษียณไม่เหมือนเงินลงทุนของคนวัยทำงาน ถ้าธุรกิจไม่เป็นไปตามแผน เราอาจไม่มีเงินเดือนประจำมารองรับอีกแล้ว ดังนั้น ก่อนคิดว่าจะลงทุนธุรกิจอะไร ต้องแบ่งเงินออกเป็นส่วนๆ ก่อน

 

ก้อนแรกคือ เงินสำหรับใช้ชีวิต

ก้อนที่สองคือ เงินสำรองฉุกเฉิน

ก้อนที่สามคือ เงินสำหรับสุขภาพและค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ในอนาคต

 

และก้อนสุดท้าย จึงค่อยเป็นเงินที่เรายอมรับความเสี่ยงได้ และนำมาลงทุนทำธุรกิจ

 

เพราะฉะนั้น ถ้ามีเงินเก็บ 3 ล้านบาท ไม่ได้หมายความว่าเรามีเงินลงทุน 3 ล้านบาท เงินลงทุนจริงอาจต้องน้อยกว่านั้นมาก ขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่าย อายุ ภาระหนี้สิน สุขภาพ และรายได้อื่นๆ ที่เรามี

 

.
 

หลายคนอาจคิดว่า ถ้าจะทำธุรกิจ ก็ต้องเริ่มทุกอย่างใหม่หมด คิดสินค้าเอง สร้างแบรนด์เอง หาซัพพลายเออร์เอง ออกแบบร้านเอง คิดระบบขายเอง อบรมพนักงานเอง ทำการตลาดเอง สำหรับคนวัยเกษียณ สิ่งเหล่านี้อาจเป็นภาระที่ค่อนข้างหนัก

 

จึงมีอีกแนวทางหนึ่งคือ เลือกธุรกิจที่มีระบบมาให้แล้ว มีแบรนด์ให้ มีสินค้าให้ มีคู่มือ มีระบบจัดซื้อ มีการอบรม มีระบบหลังบ้าน และมีแนวทางการบริหารร้านที่ค่อนข้างชัดเจน

 

พูดง่ายๆ คือ เราไม่จำเป็นต้องคิดทุกอย่างจากศูนย์ แต่ใช้ระบบที่มีอยู่ แล้วบริหารสาขาให้เดินตามมาตรฐานของธุรกิจ แน่นอนว่า...ไม่ได้แปลว่าลงเงินแล้วจะมีรายได้แน่นอน

 

ธุรกิจทุกประเภทมีความเสี่ยง ทำเลไม่ดียอดขายก็อาจไม่ถึงเป้า ค่าเช่าสูงต้นทุนก็เพิ่ม พนักงานบริหารไม่ดีก็มีผลกับร้าน ดังนั้นคำว่า “มีระบบ” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ต้องบริหาร”

 

แต่มันหมายถึง...เราไม่ต้องเริ่มสร้างระบบทั้งหมดด้วยตัวเอง

 

 

วันนี้ขอยกตัวอย่างมาให้ดู 7 ธุรกิจ ไม่ได้หมายความว่าใครดีที่สุด หรือธุรกิจไหนคืนทุนแน่นอน แต่ต้องการให้เห็นว่า เงินลงทุนที่ต่างกัน สามารถเลือกโมเดลธุรกิจที่ต่างกันได้อย่างไร

 

 

เริ่มจากธุรกิจร้านอาหารอย่าง CHESTER’S จุดเด่นของแบรนด์คือเมนูไก่ย่าง และอาหารจานเดียวที่เป็นที่รู้จักในตลาด โมเดลร้านใช้พื้นที่ประมาณ 100–120 ตารางเมตร เงินลงทุนเริ่มต้นที่ระบุไว้ประมาณ 5 ล้านบาท และมีระบบสนับสนุนตั้งแต่เรื่องทำเล การออกแบบร้าน อุปกรณ์ การอบรมพนักงาน ไปจนถึงการตลาด

.

ธุรกิจลักษณะนี้เหมาะกับคนที่มีเงินลงทุนค่อนข้างสูง และต้องการทำร้านอาหารที่มีระบบหลังบ้านรองรับ แต่สิ่งที่ต้องคิดให้หนักก็คือ ร้านอาหารต้องบริหารคน ต้นทุนวัตถุดิบ ยอดขายทุกวัน ดังนั้น แม้จะมีระบบ แต่ก็ไม่ใช่ธุรกิจที่เปิดแล้วปล่อยทิ้งไว้ได้

 
2. Olino Crepe & Tea — ธุรกิจเครปและเครื่องดื่ม

ภาพจาก Olino Crepe & Tea
 

ถ้าอยากลดขนาดการลงทุนลงมา อีกตัวอย่างคือ Olino Crepe & Tea ธุรกิจเน้นเครปและเครื่องดื่ม มีระบบอบรม การออกแบบร้าน การจัดเตรียมก่อนเปิด และการสนับสนุนด้านการตลาด เงินลงทุนรวมที่ระบุไว้ประมาณ 1.54 ล้านบาท

 

เป็นโมเดลที่เล็กกว่าร้านอาหารเต็มรูปแบบ แต่ก็ยังเป็นธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม ดังนั้น สิ่งสำคัญยังคงเป็นเรื่องทำเล เพราะต่อให้แบรนด์เป็นที่รู้จัก ถ้าคนไม่เดินผ่านร้าน...ยอดขายก็เกิดขึ้นได้ยาก
 

 3. กาแฟพันธุ์ไทย — ธุรกิจเครื่องดื่ม

ภาพจาก กาแฟพันธุ์ไทย
 

 อีกธุรกิจที่หลายคนน่าจะคุ้นเคยคือ กาแฟพันธุ์ไทย ปัจจุบันแบรนด์มีเครือข่ายสาขาจำนวนมากทั่วประเทศ และมีรูปแบบร้านให้เลือกหลายขนาด ตั้งแต่ Kiosk ประมาณ 15 ตารางเมตร ไปจนถึงร้าน Stand Alone ประมาณ 60 ตารางเมตร

 

เงินลงทุนเริ่มต้นที่ระบุไว้ประมาณ 1.93 ล้านบาท ไปจนถึง 3.63 ล้านบาท ตามรูปแบบร้าน จุดที่น่าสนใจคือมีระบบ POS ระบบจัดการร้าน Supply Chain และการสนับสนุนด้านการตลาด

 

แต่สำหรับคนวัยเกษียณ ต้องคิดเพิ่มอีกเรื่องหนึ่ง คือ...เราจะบริหารร้านเอง หรือจ้างคนบริหาร เพราะถ้าเราไม่ได้ยืนอยู่หน้าร้านทุกวัน ต้นทุนผู้จัดการและพนักงานก็ต้องถูกนำมาคำนวณตั้งแต่ต้น
 

 
ภาพจาก La Mayon Coffee
 

อีกตัวเลือกหนึ่งคือ La Mayon Coffee ธุรกิจร้านกาแฟจากเครือ Global House มีรูปแบบร้านที่ใช้พื้นที่ประมาณ 15–60 ตารางเมตรในบางโมเดล เงินลงทุนเริ่มต้นประมาณ 950,000 บาท และอีกรูปแบบหนึ่งอยู่ที่ประมาณ 1.6 ล้านบาท

 

จุดเด่นคือเป็นร้านขนาดค่อนข้างกะทัดรัด และมีระบบตั้งแต่สูตรสินค้า การอบรม POS ไปจนถึงการสนับสนุนด้านการตลาด

 

สำหรับคนเกษียณที่ไม่อยากเริ่มธุรกิจใหญ่เกินไป โมเดลขนาดเล็กอาจช่วยให้ควบคุมเงินลงทุนได้ง่ายกว่า แต่สุดท้ายก็ยังหนีไม่พ้นเรื่องเดิม เช่น ทำเล เพราะร้านกาแฟต้องอาศัยคนเดินผ่านและลูกค้าซื้อซ้ำ

 

ถ้าไม่อยากทำร้านอาหารล่ะ บางคนอาจบอกว่า...“เกษียณแล้ว ไม่อยากยุ่งกับพนักงานเยอะๆ” 
 

ถ้าอย่างนั้นก็มีธุรกิจอีกกลุ่มหนึ่งที่น่าสนใจ คือ ธุรกิจที่ใช้ระบบอัตโนมัติเข้ามาช่วย
 

 5. Catcarwash — ล้างรถหยอดเหรียญ

ภาพจาก Catcarwash

 

อย่าง Catcarwash เป็นธุรกิจล้างรถแบบหยอดเหรียญที่ใช้ระบบเข้ามาช่วยบริหาร ลูกค้าสามารถชำระเงินได้ทั้งเหรียญ ธนบัตร และ QR Code ขณะที่เจ้าของสามารถติดตามข้อมูลบางส่วนของธุรกิจผ่านระบบหลังบ้านและสมาร์ตโฟน

 

งบลงทุนของโมเดลต่างๆ อยู่ประมาณ 329,000–500,000 บาท ซึ่งถือว่าแตกต่างจากร้านอาหารหรือร้านกาแฟอย่างชัดเจน ข้อดีคือไม่จำเป็นต้องมีพนักงานจำนวนมาก แต่สิ่งที่ต้องแลกก็คือ ทำเลต้องดี เพราะธุรกิจแบบบริการตัวเองต้องพึ่งจำนวนผู้ใช้บริการ ดังนั้น ก่อนซื้อเครื่อง ต้องหาทำเลก่อน ไม่ใช่ซื้อเครื่องแล้วค่อยหาที่วาง
 

 
ภาพจาก Tops Daily
 

ถ้าต้องการธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการซื้อสินค้าในชีวิตประจำวัน อีกตัวอย่างคือ Tops Daily เป็นร้านค้าปลีกในเครือ Central Retail โมเดลหนึ่งใช้เงินลงทุนประมาณ 4.6 ล้านบาท

 

ขณะที่รูปแบบเข้าสวมสิทธิบริหารร้านที่เปิดอยู่เดิม มีเงินลงทุนประมาณ 1.07 ล้านบาท จุดแข็งคือมีระบบสินค้า Supply Chain และระบบบริหารร้านจากเครือค้าปลีกขนาดใหญ่

 

แต่ธุรกิจค้าปลีกมีเรื่องที่ต้องบริหารเยอะมาก ตั้งแต่สต็อกสินค้า สินค้าหมดอายุ ของเสีย พนักงาน ค่าเช่า และเงินทุนหมุนเวียนดังนั้น ถ้าจะลงทุน ต้องดูตัวเลขรายได้ของสาขาจริงอย่างละเอียด
 

7. WOW 20 STORE — ร้านสินค้าราคาเข้าถึงง่าย
 

 
ภาพจาก WOW 20 STORE
 

และถ้าเงินลงทุนไม่ได้มากถึงหลักล้าน อีกโมเดลหนึ่งคือ WOW 20 STORE เป็นร้านค้าปลีกที่เน้นสินค้าราคาเข้าถึงง่าย มีทั้งของใช้ในบ้าน เครื่องครัว เครื่องเขียน ของจุกจิก และสินค้าเบ็ดเตล็ด มีแพ็กเกจลงทุนตั้งแต่ประมาณ 86,900 บาท ไปจนถึง 696,900 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดร้านและจำนวนสินค้า

 

จุดที่น่าสนใจคือมีความยืดหยุ่นเรื่องการเลือกสินค้า และมีระบบสนับสนุนด้านการจัดร้านและการจัดหาสินค้า จึงเป็นตัวอย่างของธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนต่ำกว่าร้านอาหารหรือร้านกาแฟหลายเท่า

 

แต่ก็ต้องย้ำเหมือนเดิม คือ เงินลงทุนน้อย ไม่ได้แปลว่าความเสี่ยงน้อยเสมอไป เพราะถ้าทำเลไม่ดี สินค้าหมุนช้า หรือยอดขายไม่พอ เงินลงทุนก็สามารถจมอยู่ในสต็อกได้เหมือนกัน

 

 

ถ้าคุณกำลังคิดเรื่องธุรกิจหลังเกษียณ ผมอยากให้เริ่มจากคำถาม 5 ข้อนี้

 

ข้อแรก — เรามีเงินเท่าไหร่ที่ “เสียได้” โดยไม่กระทบชีวิตหลังเกษียณ

 

ไม่ใช่ถามว่าเรามีเงินทั้งหมดเท่าไหร่ แต่ถามว่า เงินก้อนที่เราจะลงทุน ถ้าธุรกิจไม่เป็นไปตามแผน เรายังใช้ชีวิตต่อได้หรือไม่?

 

 เพราะตัวเลขนี้จะย้อนกลับไปกำหนดว่าเราต้องการธุรกิจขนาดไหน

 

ข้อสาม...เราจะบริหารเองหรือให้คนอื่นบริหาร

 

นี่สำคัญมาก เพราะธุรกิจบางประเภท ถ้าเจ้าของอยู่เอง ต้นทุนอาจแตกต่างจากการจ้างผู้จัดการ

 

ข้อสี่...ทำเลอยู่ตรงไหน

 

ธุรกิจที่ดีในทำเลไม่ดี ก็สามารถกลายเป็นธุรกิจที่ยอดขายไม่ถึงเป้าได้

 

และข้อสุดท้าย...เราเข้าใจธุรกิจนั้นมากแค่ไหน

 

อย่าเลือกเพียงเพราะเห็นตัวเลขว่า “คืนทุนเร็ว” เพราะตัวเลขที่แบรนด์ระบุเป็นข้อมูลประมาณการหรือเงื่อนไขของแต่ละธุรกิจ ผลประกอบการจริงของแต่ละสาขาอาจแตกต่างกันมาก

เงินเกษียณ ไม่ควรเดิมพันด้วยคำว่า “คืนทุนเร็ว”
 

นี่อาจเป็นประเด็นที่สำคัญที่สุดของเรื่องนี้ ถ้าเป็นเงินลงทุนของคนวัยทำงาน เราอาจมีเวลาแก้ตัว แต่ถ้าเป็นเงินเกษียณ เวลาเป็นทรัพยากรที่สำคัญมาก ดังนั้นอย่าเลือกธุรกิจเพียงเพราะมีคนบอกว่า

 

“คืนทุน 6 เดือน”

“คืนทุน 1 ปี”

หรือ “กำไรเดือนละแสน”

 

สิ่งที่ต้องถามกลับคือ ยอดขายเท่าไหร่? กำไรหลังหักค่าเช่า ค่าแรง และต้นทุนทั้งหมดเหลือเท่าไหร่? ต้องใช้เงินทุนหมุนเวียนเท่าไหร่? ถ้ายอดขายต่ำกว่าประมาณการ 20–30% จะยังอยู่รอดหรือไม่?

 

และที่สำคัญที่สุด...ถ้าธุรกิจไปไม่ถึงเป้า เราจะยังมีเงินใช้หลังเกษียณหรือเปล่า?

สุดท้ายแล้ว “ธุรกิจที่มีระบบ” ไม่ได้แปลว่า “รายได้มั่นคง”

 

 

คำว่า “มีระบบ” เป็นเพียงข้อได้เปรียบอย่างหนึ่ง มันช่วยให้เราไม่ต้องเริ่มทุกอย่างจากศูนย์ มีแบรนด์ มีสินค้า มีคู่มือ มี Supply Chain มีการอบรม มีระบบหลังบ้าน แต่รายได้ของร้านยังขึ้นอยู่กับทำเล + ลูกค้า + ยอดขาย + ต้นทุน + การบริหาร

 

ดังนั้น ถ้าจะลงทุนหลังเกษียณ อย่าคิดว่า “ธุรกิจนี้ทำตามระบบแล้วจะได้เงินแน่นอน” แต่ให้คิดว่า “ธุรกิจนี้มีระบบที่ช่วยลดสิ่งที่เราต้องเริ่มจากศูนย์ และเรามีความสามารถในการบริหารความเสี่ยงที่เหลืออยู่หรือไม่”

 

เพราะเป้าหมายของการทำธุรกิจหลังเกษียณ ไม่จำเป็นต้องเป็นการสร้างอาณาจักรธุรกิจ บางคนอาจต้องการรายได้เดือนละ 20,000 บาท บางคน 30,000 บาท บางคนต้องการแค่มีงานทำ มีรายได้เสริม และไม่ต้องดึงเงินจากเงินเก็บออกมาเร็วเกินไป

 

ดังนั้น ไม่มีธุรกิจไหนที่เหมาะกับคนเกษียณทุกคน แต่มีธุรกิจที่อาจเหมาะกับเงินทุน ทำเล เวลา และความเสี่ยงที่แต่ละคนรับได้และก่อนจะเอาเงินเก็บก้อนสุดท้ายไปลงทุน ลองถามตัวเองให้ชัดก่อนว่า เราอยากมีธุรกิจเพื่อหาเงินเพิ่ม...หรือเรากำลังเอาเงินที่ต้องใช้ในชีวิตไปเสี่ยง เพราะสองอย่างนี้...เป็นคนละเรื่องกันเลย

นักเขียน

คุณมนตรี ศรีวงษ์ (อ๊อฟ)