ไม่ใช่แค่สตรีทฟู้ดเมืองไทยที่ได้การยอมรับจากนักท่องเที่ยวทั่วโลก ในมาเลเซียก็เป็นตลาดสตรีทฟู้ดที่โตไม่แพ้กัน โดยผสมผสานวัฒนธรรม มลายู จีน และอินเดีย ไว้ด้วยกัน ถ้าดูตัวเลขจะยิ่งเห็นชัดว่าสตรีทฟู้ดของมาเลเซียถือเป็นตัวขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่สำคัญ โดยมีมูลค่าประมาณ 16.67 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 6 แสนล้านบาท 
 

เฉพาะส่วนที่เป็นร้านริมทางและคีออส มีมูลค่ารวมกันกว่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 7 หมื่นล้านบาท อัตราการเติบเฉลี่ยที่ 13.05% ต่อปี อย่างไรก็ตามสิ่งที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือแม้จะเป็นสตรีทฟู้ด แต่ยอดขายผ่านเดลิเวอรี่เติบโตอย่างก้าวกระโดดที่ 15.76% รวมถึงการที่ มาเลเซียใช้จุดแข็งเรื่องการเป็นผู้นำด้านฮาลาล สร้างความเชื่อมั่นให้กับนักท่องเที่ยวทั่วโลก โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวกลุ่มมุสลิมจากตะวันออกกลางและอาเซียน ทำให้สตรีทฟู้ดของมาเลเซียเป็น ตัวเลือกแรกๆของนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้

 

แบรนด์สตรีทฟู้ดมาเลเซียที่ เราควรรู้จัก!
 

ภาพจาก https://citly.me/fRoIA

มาเลเซียมีวัฒนธรรมการกินที่เรียกว่า "Mamak Stall" หรือร้านอาหารริมทางที่เปิดตลอด 24 ชั่วโมง ร้านสตรีทฟู้ดในมาเลเซียจึงไม่ใช่แค่ร้านขายอาหารแต่เป็นที่รวมตัวกันเพื่อทำกิจกรรมของคนทุกเชื้อชาติ ไม่ว่าจะนั่งพูดคุย ดูบอล เป็นต้น ร้านสตรีทฟู้ดของมาเลเซียมีสไตล์การจัดวางที่เน้นความรวดเร็ว และไม่ใช่แค่การมีอาหารหลายชาติวางขายแต่ส่วนใหญ่คือการนำอาหารเหล่านี้มาฟิวชั่น จนเกิดเมนูใหม่ เช่น 

ในส่วนของร้านสตรีทฟู้ดซึ่งก็มีอยู่เยอะมากและก็มีจุดเด่นเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไป มีหลายแบรนด์ที่ขยับจากร้านริมทาง สู่การเป็นร้านอาหารที่มีระบบบริหารจัดการแบบพรีเมี่ยม มีแบรนด์ที่น่าสนใจเช่น

 

ภาพจาก www.ramly.com.my

นอกจากเมนูสตรีทฟู้ดที่เรายกตัวอย่างให้เห็นแล้ว “แฮมเบอร์เกอร์” ที่ในยุคหนึ่งเคยถูกตั้งคำถามอย่างหนักจากเหตุผลที่ละเอียดอ่อนตามมาตรฐานของสินค้า Halal เช่น ไม่แน่ใจว่าเนื้อวัวได้รับการเชือดตามหลักศาสนาอิสลามหรือไม่ หรือกลัวว่าเนื้อวัวอาจผสมเนื้อหมู รวมถึงอาจใช้ไขมันหมูในการทอด แม้แต่ซอส / เครื่องปรุงก็ถูกตั้งคำถามว่ามีส่วนผสมของวัตถุดิบที่ไม่ฮาลาลหรือไม่

 

อย่างไรก็ดีนั่นคือปัญหาในอดีตเพราะปัจจุบันนี้เบอร์เกอร์กลายเป็นอาหารพื้นฐานที่คนมาเลเซียทุกวัยยอมรับอย่างเต็มตัวและกลายเป็นวัฒนธรรมการกินที่อยู่คู่วิถีชีวิตของคนในมาเลเซียด้วย โดยหนึ่งในแบรนด์ที่รู้จักกันดีคือ “Ramly Burger” 
 

ที่ก่อตั้งใน1982 อันเป็นปีเดียวกับที่แมคโดนัลด์มาเปิดสาขาแรกในมาเลเซีย ผู้ก่อตั้งคือ แรมลี บิน ม็อกนี (บริษัทแรมลี กรุ๊ป) และกว่าจะมาถึงจุดนี้ถือว่าเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจเพราะ แรมลี บิน ม็อกนีเกิดในครอบครัวชาวนาที่หมู่บ้านเล็ก ๆ ในรัฐเปรัก ด้วยความยากจนไม่สามารถเรียนหนังสือได้ แรมลีจึงต้องไปทำงานรับจ้างที่รัฐสลังงอร์ โดยทำงานรับจ้างทั่วไป
 

กระทั่งได้ย้ายไปทำงานที่ร้านขายเนื้อในเมืองหลวงกัวลาลัมเปอร์ ซึ่งในปี 1978 เกิดปัญหาเรื่องความไม่มั่นใจของผู้บริโภคต่อแฮมเบอร์เกอร์ แม้จะมีเครื่องหมายฮาลาลติดอยู่ จึงทำให้แรมลีมองเห็นโอกาสทางธุรกิจและกลายเป็นไอเดียเริ่มต้นสู่ Ramly Burger ในเวลาต่อมา

 

 

ภาพจาก https://citly.me/fRoIA

เมื่อตัดสินใจจะทำธุรกิจแต่ติดปัญหาว่าไม่มีเงินทุนแถมธนาคารก็ไม่อนุมัติสินเชื่อเนื่องในตอนนั้นธนาคารมองว่าคนมาเลเซียไม่กินเบอร์เกอร์ และมองว่าเป็นอาหารตะวันตกที่แจ้งเกิดในตลาดมุสลิมไม่ได้ ซึ่งแม้จะถูกปฏิเสธแรมลีตัดสินใจใช้เงินทุนที่มีประมาณ 2,000 ริงกิตหรือประมาณ 16,000 บาท เริ่มสร้างธุรกิจตัวเอง โดยไม่มีเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ซับซ้อนใด ๆ ทำแฮมเบอร์เกอร์จากในอพาร์ทเมนต์ที่อาศัยอยู่ จากนั้นไปตั้งแผงขายริมทาง

หรือเน้นการขายส่งเนื้อดิบ (ไส้เบอร์เกอร์) โดยทำเป็นเนื้อบดแผ่นเล็กๆ นำไปขายส่งตามตลาดหรือร้านของชำเพื่อให้คนที่สนใจซื้อไปทำแฮมเบอร์เกอร์ที่บ้าน อีกกลยุทธ์ที่น่าสนใจในช่วงนั้นคือแรมลีเริ่มสร้างเครือข่ายพ่อค้าแม่ค้าแบบรถเข็นที่อยากมีรายได้เสริม โดยแรมลีจะขายเนื้อดิบให้ในราคาส่ง และสอนวิธีปรุงเบอร์เกอร์เพื่อให้พ่อค้าแม่ค้านำไปทำจำหน่ายได้

 

จากยอดขายในช่วงแรกประมาณ 200 ชิ้นต่อวัน พัฒนาขึ้นเป็น 2,000 – 3,000 ชิ้นต่อวัน และในปี 1984 แรมลีจึงสามารถตั้งโรงงานผลิตเนื้อบดสำเร็จรูปภายใต้ชื่อ Ramly Mockni Sdn. Bhd. ได้สำเร็จ ซึ่งก็อาศัยเงินทุนหลักจากการกู้ยืมธนาคารที่ตอนนี้เริ่มมองเห็นทิศทางของแฮมเบอร์เกอร์ว่าเติบโตในตลาดมุสลิมได้

 

มาถึงในปี 2015 แรมลีทุ่มทุน 1,000 ล้านริงกิตหรือประมาณ 8,000 ล้านบาทสร้างโรงงานแห่งใหม่ในนิคมอุตสาหกรรมฮาลาลฮับที่รัฐสลังงอร์ บนพื้นที่ประมาณ 20 ไร่ โรงงานแห่งนี้ผลิตไส้เบอร์เกอร์ได้มากถึง 1 ล้านชิ้นต่อวันโดยร้อยละ 70 จำหน่ายในประเทศ สินค้าในเครือแรมลีไม่เพียงจำหน่ายในมาเลเซีย แต่ยังส่งออกไปหลายประเทศอื่น รวมถึง อินโดนีเซีย สิงคโปร์ บรูไน ไทย เมียนมา กัมพูชา และบังคลาเทศ

โดยมีแผนขยายตลาดไปยังเวียดนาม ฟิลิปปินส์ และประเทศในตะวันออกกลาง และเอเชียตะวันออกอีกด้วย ปัจจุบัน แรมลีมีโรงงานทั้งหมด 7 แห่ง ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ของบริษัท 16 แห่ง และซุ้มจำหน่ายเบอร์เกอร์ 12 แห่งที่ในอนาคตมีการตั้งเป้าจะขยายเป็น 450 สาขา และบริษัทมียอดขายต่อปีกว่า 1,000 ล้านริงกิตหรือกว่า 8 พันล้านบาท

 

 

ภาพจาก https://citly.me/fRoIA

Ramly Burger มีโมเดลธุรกิจที่เรียกว่า “Micro-Franchising” ถ้าเราอยากเปิดร้าน Ramly Burger เราไม่ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมแฟรนไชส์ ไม่ต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์รายปี ไม่ต้องมีส่วนแบ่งจากยอดขายให้บริษัท เพียงแต่เราต้องซื้อวัตถุดิบจากบริษัท เช่นเนื้อแผ่น (Patties), ขนมปัง, ซอส และมายองเนส ให้ครบตามสูตร และผู้ลงทุนก็สามารถตั้งชื่อร้านเป็นของตัวเองได้ แต่ต้องติดโลโก้ของ Ramly เพื่อเป็นการการันตีว่า "ร้านนี้ใช้เนื้อของ Ramly เท่านั้น” ถ้าวิเคราะห์ปัจจัยสู่ความสำเร็จของ Ramly Burger มีดังนี้
 

1.การสร้าง "มาตรฐานความเชื่อใจ" ในยุคหนึ้งที่ชาวมุสลิมในมาเลเซียมีความกังวลสูงมากต่ออาหารตะวันตก แรมลีเข้ามาเติมเต็มช่องว่างนี้ด้วยการเป็น แบรนด์มุสลิมเพื่อคนมุสลิม แรมลีสื่อสารถึงผู้บริโภคว่าไม่ได้เพียงแค่ทำฮาลาลตามหน้าที่แต่เน้นว่าคือหัวใจของแบรนด์ จนคนในมาเลเซียรู้สึกว่าถ้าเป็นเนื้อของ Ramly สามารถรับประทานได้อย่างเชื่อมั่น

 

2.เน้นรสชาติแบบ Localize แรมลีไม่ได้ลอกเลียนแบบรสชาติเบอร์เกอร์อเมริกัน แต่เลือกที่จะสร้างรสชาติใหม่ ที่ถูกปากคนเอเชีย โดยเนื้อเบอร์เกอร์จะมีกลิ่นของพริกไทยและเครื่องเทศชัดเจน และวัฒนธรรมการกินเบอร์เกอร์ของมาเลเซียต้องเน้นความฉ่ำ แรมลีจึงผลิตซอสพริกและซอสมะเขือเทศสูตรเฉพาะที่เป็นเอกลักษณ์ของแบรนด์

 

3.โมเดลธุรกิจแบบ "Win-Win โดยแรมลีทำหน้าที่เป็นโรงงานผลิตและสนับสนุนให้ชาวบ้านเปิดแผงขายเบอร์เกอร์ จากนั้นก็สนับสนุนวัตถุดิบ + สูตร ทำให้แบรนด์ Ramly กระจายไปทุกพื้นที่โดยที่ไม่ต้องลงทุนค่าเช่าที่หรือค่าพนักงานด้วยตัวเอง แถมโมเดลนี้ยังร้างอาชีพให้กับคนมาเลเซียหลายหมื่นครอบครัว ทำให้แบรนด์กลายเป็นส่วนหนึ่งของสังคม

 

4.ประสิทธิภาพของ Supply Chain แรมลีไม่ได้ขายแค่ไส้เบอร์เกอร์ (เนื้อแผ่น) แต่ขยายไปทำทุกอย่างที่เกี่ยวกับเบอร์เกอร์ตั้งแต่นมปัง, ซอส, มายองเนส, ไปจนถึงอาหารแช่แข็งอื่นๆ การคุมซัพพลายเชนเองทั้งหมดทำให้สามารถ ควบคุมคุณภาพและราคา ให้คงที่ได้ทั่วประเทศ ผู้ลงทุนจึงซื้อของได้ครบจบในที่เดียว

 

5.กลยุทธ์การยืดหยุ่นและปรับตัว แม้จะเป็นแบรนด์ดั้งเดิมที่เปิดตัวมานานแต่ก็ไม่เคยหยุดนิ่งในการพัฒนาแรมลี่ขยายธุรกิจไปทำ Nuggets, Fried Chicken และไส้กรอก เพื่อส่งเข้าห้างสรรพสินค้าและส่งออก รวมถึงการลงทุนเปิดร้านสะดวกซื้อของตัวเองเพื่อขายวัตถุดิบแช่แข็งโดยเฉพาะ

 

Ramly Burger กับโอกาสเปิดตลาดในเมืองไทย?
 

ภาพจาก https://citly.me/fRoIA

ในเมืองไทยเราอาจเคยเห็นร้านเบอร์เกอร์ตามตลาดนัดหรือย่านชุมชนมุสลิมที่ใช้ป้าย Ramly Burger หรือมีเมนูที่เขียนว่า เบอร์เกอร์มาเลเซีย แต่ส่วนใหญ่ไม่ใช่ร้านแฟรนไชส์เป็นเพียงผู้ประกอบการรายย่อยที่นำเอาสไตล์การทำเบอร์เกอร์แบบแรมลีมาใช้ ที่สำคัญเนื้อแผ่นสำเร็จรูปยี่ห้อ Ramly ในประเทศไทยไม่มีผู้นำเข้าอย่างเป็นทางการ

เนื่องจากเหตุผลด้านกฎหมายการนำเข้าเนื้อสัตว์และมาตรฐานปศุสัตว์ระหว่างประเทศที่ค่อนข้างเข้มงวด หลายร้านที่ติดป้าย Ramly อาจจะใช้เนื้อยี่ห้ออื่นที่ผลิตในไทย แต่ปรุงรสให้เหมือน หรือบางร้านในโซนภาคใต้ตอนล่างอาจจะมีของหิ้วข้ามพรมแดนมาบ้าง แต่ก็ไม่ใช่การนำเข้าอย่างเป็นทางการเพื่อวางขายทั่วไป

สรุปได้ว่าในไทยเองยังไม่มีบริษัท Ramly Group มาเปิดสำนักงานหรือโรงงานผลิตอย่างเป็นทางการเหมือนในมาเลเซียหรือสิงคโปร์ ถ้าเจอร้านที่เขียนว่า Ramly Burger ในไทย ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็น สไตล์ Ramly ซึ่งความอร่อยจะขึ้นอยู่กับฝีมือการปรุงซอสและการเลือกเนื้อของพ่อค้าแม่ค้าแต่ละราย ซึ่งบางร้านทำออกมาได้อร่อยและใกล้เคียงต้นฉบับมาก

 

แต่ที่น่าสนใจยิ่งกว่าคือการที่เราได้เห็นไอเดียการสู้ชีวิต การสร้างตัวเองขึ้นมาจากศูนย์ของ Ramly Burger จากคนที่เป็นลูกจ้างสู่การเป็นเจ้าของธุรกิจพันล้าน ก็เป็นแรงบันดาลใจได้อย่างดีให้กับคนที่อยากประสบความสำเร็จ แต่ยังไม่มีเงินทุน ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร ควรมองหาสิ่งที่ตัวเองถนัด มองหาโอกาสทางธุรกิจ เมื่อเจอแล้วต้องลงมือทำอย่างจริงจังตั้งใจแม้ไม่สำเร็จในทันทีแต่ถ้าพยายามและพัฒนาต่อไปอาจกลายเป็นธุรกิจยักษ์ใหญ่ในอนาคตได้

 

อ้างอิง :

• https://citly.me/1DWvJ
• https://citly.me/NRIbl
• https://citly.me/WQGY5
• https://citly.me/gZxoL
• https://citly.me/ikOZb

นักเขียน

คุณรัตนชัย ม่วงงาม (เปี๊ยก)