บทความทั้งหมด    บทความแฟรนไชส์    กฎหมายและข้อบังคับ    การจดทะเบียนแฟรนไชส์ เครื่องหมายการค้า
1.1K
4 นาที
29 มีนาคม 2564
จดเครื่องหมายการค้าแฟรนไชส์ สำหรับมือใหม่!


สิ่งสำคัญในการทำธุรกิจแฟรนไชส์ คือ เครื่องหมายการค้าและเครื่องหมายบริการ เพราะถ้าเราเป็นเจ้าของธุรกิจได้ทำสัญญาแฟรนไชส์กับแฟรนไชส์ซี ทำให้เครื่องหมายการค้าและเครื่องหมายบริการของเราได้ถูกนำไปโดยแฟรนไชส์ซี และสามารถสร้างมูลค่าให้กับธุรกิจในอนาคตได้ด้วย สำหรับใครที่อยากทำแฟรนไชส์ วันนี้ www.ThaiFranchiseCenter.com มีวิธีการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและบริการแฟรนไชส์ มาเป็นทางก่อนตัดสินใจทำธุรกิจแฟรนไชส์ครับ 
 
ประเภทเครื่องหมายที่สามารถขอรับความคุ้มครอง
 
ภาพจาก pixabay.com/

มี 4 ประเภท คือ
  1. เครื่องหมายการค้า คือ เครื่องหมายที่นำไปใช้กับสินค้า เพื่อแสดงว่าสินค้าที่ใช้เครื่องหมายของเจ้าของเครื่องหมายการค้านั้น แตกต่างกับสินค้าที่ใช้เครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่น
  2. เครื่องหมายบริการ คือ เครื่องหมายที่นำไปใช้กับบริการ เพื่อแสดงว่าบริการที่ใช้เครื่องหมายของเจ้าของเครื่องหมายบริการนั้น แตกต่างกับบริการที่ใช้เครื่องหมายบริการของบุคคลอื่น
  3. เครื่องหมายรับรอง คือ เครื่องหมายที่เจ้าของเครื่องหมายรับรองใช้กับสินค้าหรือบริการของบุคคลอื่น เพื่อรับรองเกี่ยวกับแหล่งกำเนิด ส่วนประกอบ วิธีการผลิต คุณภาพ หรือคุณลักษณะอื่นใดของสินค้า หรือเพื่อรับรองเกี่ยวกับสภาพ คุณภาพ ชนิด หรือคุณลักษณะอื่นใดของบริการนั้น
  4. เครื่องหมายร่วม คือ เครื่องหมายการค้าหรือเครื่องหมายบริการที่ใช้โดยบริษัท หรือวิสาหกิจในกลุ่มเดียวกันหรือโดยสมาชิกของสมาคม สหกรณ์ สหภาพ สมาพันธ์ กลุ่มบุคคล หรือองค์กรอื่นใดของรัฐหรือเอกชน
การได้มาซึ่งความคุ้มครอง

เจ้าของเครื่องหมายการค้า จะต้องนำเครื่องหมายการค้าของตนไปทำการจดทะเบียนก่อน จึงจะได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย ความคุ้มครองเครื่องหมายการค้ามิได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ
สิทธิของเจ้าของเครื่องหมายการค้า
  1. เจ้าของเครื่องหมายการค้ามีสิทธิที่จะใช้เครื่องหมายการค้าที่ยังไม่ได้จดทะเบียนนั้น แต่จะฟ้องคดีเพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าที่ไม่ได้จดทะเบียน หรือเรียกค่าเสียหายไม่ได้ เว้นแต่จะเป็นกรณีลวงขาย
  2. เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนแล้ว : เจ้าของเครื่องหมายการค้ามีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะใช้เครื่องหมายการค้ากับสินค้าที่จดทะเบียนไว้ และในกรณีที่ผู้อื่นละเมิดสิทธิในเครื่องหมายการค้าเจ้าของเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนแล้วนั้น มีสิทธิที่จะฟ้องร้องและเรียกค่าเสียหายได้
และในกรณีที่มีผู้อื่นนำเครื่องหมายการค้าของเจ้าของเครื่องหมายการค้าไปจดทะเบียน เจ้าของเครื่องหมายการค้าอาจฟ้องเพิกถอนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้านั้นได้ ดังนั้น ผู้ที่จะใช้เครื่องหมายการค้า ไม่ควรใช้เครื่องหมายการค้าที่เหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายการค้าของบุคคลอื่น
 
ระยะเวลาที่ให้ความคุ้มครอง
 

ภาพจาก pixabay.com/

เครื่องหมายการค้าที่ได้รับการจดทะเบียนแล้ว มีอายุความคุ้มครอง 10 ปี และเมื่อจะครบกำหนด สามารถต่ออายุได้เป็นคราว ๆไป คราวละ 10 ปี
ชื่อเครื่องหมายการค้าที่ต้องห้ามรับจดทะเบียน
  1. เครื่องหมายติดบ่งเฉพาะ (ไม่มีเอกลักษณ์ที่พิเศษ)
  2. เครื่องหมายติดติดเหมือนหรือคล้าย
  3. เครื่องหมายการค้าที่นำภาพที่เป็นเลขาคณิตทั่วไป/หรือภาพเสมือนจริง มาจดทะเบียนใช้กับสินค้าประเภทนั้น และ ภาพนั้นไม่ได้มีการประดิษฐ์เพียงพอ
  4. เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนโดยไม่สุจริต
  5. เครื่องหมายการค้าที่ขัดต่อกฎหมาย/ต้องห้ามไม่ให้รับจดทะเบียน
เหตุผลที่ต้องจดเครื่องหมายการค้า
  1. เครื่องหมายการค้าสร้างมูลค่าและความน่าเชื่อถือในตัวสินค้าได้
  2. การประกอบกิจการ การโฆษณา เงินที่ลงทุนไปส่วนหนึ่งจะเป็นกำไร ส่วนหนึ่งจะไปสร้างมูลค่าให้เครื่องหมายการค้า เช่น เครื่องหมาย google มีมูลค่ามากกว่าทรัพย์สินทั้งหมดของ google
  3. ปกป้องการปลอมแปลง การเลียนแบบ โดยใช้บังคับทางกฎหมายได้
  4. สามารถจำหน่ายเครื่องหมายการค้าหรือให้สิทธิในการใช้เครื่องหมายการค้าได้
  5. สามารถนำเครื่องหมายการค้าไปใช้กับสินค้าประเภทอื่นทำให้จำหน่ายได้ง่ายขึ้น
จดเครื่องหมายการค้า/บริการ แฟรนไชส์
 

ภาพจาก pixabay.com/

ในการทำสัญญาแฟรนไชส์นั้น ส่วนหนึ่งของสัญญาจะต้องระบุกำหนดให้ผู้ซื้อแฟรนไชส์จะต้องใช้เครื่องหมายการค้าหรือเครื่องหมายบริการของเจ้าของธุรกิจ ควบคู่ไปพร้อมกับการดำเนินธุรกิจเสมอ เจ้าของธุรกิจเองก็คงไม่ประสงค์จะให้ผู้ซื้อแฟรนไชส์นำเอาเครื่องหมายการค้าของคนอื่น มาใช้ควบคู่ไปพร้อมกับเครื่องหมายการค้า/บริการของตนเองอย่างแน่นอน เพื่อป้องกันมิให้บุคคลอื่นลอกเลียนแบบเครื่องหมายการค้า/บริการ 
 
ดังนั้น เจ้าของธุรกิจแฟรนไชส์จะต้องจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า / บริการ กับกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เพราะถ้าไม่มีเครื่องหมายการค้าจะไม่สามารถขายแฟรนไชส์ได้ หรือ ดูรายละเอียดได้ที่ https://bit.ly/3fp6zdY หรือสายด่วน 1368 เพราะการขายแฟรนไชส์ ก็คือ การทําสัญญาอนุญาตให้ผู้ซื้อแฟรนไชส์ ได้ใช้สิทธิในเครื่องหมายการค้า/บริการ และสอนให้ผู้ซื้อแฟรนไชส์ทําธุรกิจอย่างเดียวกับที่แฟรนไชส์ซอร์ทําอยู่ทุกประการ 
 
แต่ถ้าคุณหรือเจ้าของธุรกิจแฟรนไชส์ไม่ได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและเครื่องหมายบริการเอาไว้ ก็อาจถูกลอกเลียนแบบ แล้วนำไปจดทะเบียนก่อนคุณก็ได้ ดังนั้น ใครที่จะนำธุรกิจเข้าสู่ระบบแฟรนไชส์ อย่างแรกคุณต้องไปจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า และเครื่องหมายบริการไว้ก่อน ที่กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ 
 
สัญญาแฟรนไชส์จึงทําในรูปของสัญญาซื้อขาย กำหนดเงื่อนไขต่างตอบแทนระหว่างผู้ซื้อผู้ขาย เพราะกฎหมายแฟรนไชส์ยังไม่ประกาศใช้บังคับ จึงไม่ต้องขออนุญาตหรือจดทะเบียน ผู้สนใจศึกษารายละเอียดได้จากเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า www.dbd.go.th หรือโทรสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ทางโทรศัพท์ 02 5475953 หรือสายด่วน 1570
 
ข้อควรรู้จดเครื่องหมายการค้า/บริการ 
 

ภาพจาก pixabay.com/

เมื่อคุณรู้ว่าเครื่องหมายของธุรกิจคุณทำหน้าที่อะไรแล้ว อย่างแรกที่แนะนำให้ทำตามโดยด่วนที่สุดคือ ไปกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ชั้น 3 ขอจดเครื่องหมายการค้า/บริการของคุณ แนะนำว่าควรจดก่อนเปิดตัวเครื่องหมายการค้าของคุณด้วย เพราะอาจมีคนจ้องลอกเลียนแบบ ไปจดตัดหน้าเสียก่อน 
 
เพราะสมัยนี้ใครที่จดก่อนจะได้เปรียบ เวลาจดต้องระบุให้ชัดเจนว่าจะให้เป็นเครื่องหมายการค้า หรือเครื่องหมายบริการ คำขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าและเครื่องหมายบริการ แบบฟอร์มที่จดเหมือนกัน แต่คุณต้องระบุให้ชัดว่าจะให้เป็นเครื่องหมายอะไร เขาจะมีช่องให้คุณระบุ ถ้าคุณคิดว่าจะให้ทำหน้าที่ทั้ง 2 อย่าง ต้องจดเป็น 2 คำขอ คำขอหนึ่งจดเป็นเครื่องหมายการค้า อีกคำขอเป็นเครื่องหมายบริการ แม้รูปเครื่องหมายจะเหมือนกัน แต่เสียค่าธรรมเนียมแยกกัน
 
ขั้นตอนจดเครื่องหมายการค้า/บริการ 
 

ลักษณะของเครื่องหมายการค้า/บริการ ที่จดทะเบียนได้ ต้องมีความแตกต่างจากเครื่องหมายสินค้าของคนอื่น และไม่เป็นเครื่องหมายการค้า-บริการ ที่คนอื่นจดทะเบียนไว้ก่อนแล้ว โดยคุณควรใช้บริการตรวจค้นเครื่องหมายการค้า/บริการ ก่อนยื่นคำขอจดทะเบียน โดยนำรูปเครื่องหมายการค้า/บริการ ที่จะจดทะเบียนไปติดต่อของตรวจค้นด้วยตนเอง ที่ศูนย์บริการจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา ชั้น 3 กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ หรือทางอินเทอร์เน็ต www.ipthailand.go.th (ค่าธรรมเนียมในการตรวจค้น ชั่วโมงละ 200 บาท) 
 
เครื่องหมายการค้า/บริการ ที่จดทะเบียนแล้วจะมีอายุการคุ้มครอง 10 ปี นับแต่วันที่ยื่นคำขอจดทะเบียน และสามารถต่ออายุการคุ้มครองได้ทุกๆ 10 ปี โดยยื่นคำขอต่ออายุภายใน 90 วัน ก่อนวันสิ้นอายุ โดยค่าธรรมเนียมในการยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า/บริการ รายการสินค้าละ 500 บาท, การรับจดทะเบียนรายการสินค้าละ 300 บาท และการยื่นคำขอต่ออายุการคุ้มครองเครื่องหมายการค้า/บริการ รายการสินค้าละ 1,000 บาท
 
เอกสารประกอบการยื่นคำขอจดเครื่องหมายการค้า/บริการ 
  1. แบบฟอร์มคำขอจดทะเบียน (แบบ ก.01) พร้อมติดรูปเครื่องหมายการค้า/บริการขนาดไม่เกิน 5×5 เซนติเมตร (ถ้าเกินคิดเพิ่มเซนติเมตรละ 100 บาท) 
  2. สำเนาแบบ ก.01 ที่กรอกข้อมูล ติดรูป และลงลายมือชื่อครบถ้วน จำนวน 5 ชุด 
  3. รูปเครื่องหมายการค้า/บริการ 5 รูป, 
  4. สำเนาบัตรประชาชน (กรณีเป็นบุคคลธรรมดา) หรือต้นฉบับหนังสือรับรองนิติบุคคลฉบับนายทะเบียนรับรองและออกให้ไม่เกิน 6 เดือน (กรณีเป็นนิติบุคคล)  
  5. กรณีมอบอำนาจหรือตั้งตัวแทน ต้องลงลายมือชื่อผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ พยาน และปิดอากรแสตมป์ 30 บาทต่อผู้รับมอบอำนาจ 1 คน พร้อมทั้งสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้รับมอบอำนาจ
โดยทั่วไประยะเวลาที่ใช้ในการจดเครื่องหมายจะอยู่ที่ประมาณ 8 เดือน หรืออาจนานกว่านั้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับจำพวกสินค้าและบริการที่คุณได้ยื่นคำขอจดเครื่องหมาย สินค้าบางจำพวกมีปริมาณคำขอไม่มาก ผู้ตรวจสอบจะใช้เวลาไม่นานในการตรวจสอบสักพักก็มาถึงคิวของคุณแล้ว จึงสามารถอนุมัติและแจ้งผลได้ ในขณะที่บางจำพวกมีปริมาณคำขอเข้ามามาก เช่น จำพวก 3 (เครื่องสำอาง) ผู้ตรวจสอบจึงต้องใช้เวลานานในการตรวจสอบและแจ้งผลการยื่นจดเครื่องหมาย

จดทะเบียนสัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้า/บริการ 
 

ภาพจาก pixabay.com/

สัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้า/บริการ คือ สัญญาเป็นหนังสือที่เจ้าของเครื่องหมายการค้า/บริการ ได้จดทะเบียนเอาไว้ แล้วอนุญาตให้บุคคลอื่นใช้เครื่องหมายการค้า/บริการของคุณ สำหรับสินค้า/บริการที่ได้จดทะเบียนไว้ทั้งหมดหรือบางอย่างก็ได้ โดยคำขอจดทะเบียนนั้นอย่างน้อยต้องแสดงรายการดังต่อไปนี้ 
  1. เงื่อนไขหรือข้อกำหนดระหว่างเจ้าของเครื่องหมายการค้า/บริการนั้น และผู้ขอจดทะเบียนเป็นผู้ได้รับอนุญาตที่จะทำให้เจ้าของเครื่องหมายการค้า/บริการนั้น สามารถควบคุมคุณภาพสินค้า/บริการของผู้ขอจดทะเบียนเป็นผู้ได้รับอนุญาตได้อย่างแท้จริง 
  2. สินค้า/บริการที่จะได้รับอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้า/บริการนั้น ซึ่งผู้ซื้อแฟรนไชส์อาจจะสั่งซื้อที่อื่น หรือจากเจ้าของแฟรนไชส์ก็ได้ แล้วแต่ว่าทั้ง 2 จะตกลงกัน แยกแยะออกมาว่าเป็นสินค้า/บริการอะไรบ้าง 
  3. ผู้ขอจดทะเบียนเป็นผู้ได้รับอนุญาตมีสิทธิใช้เครื่องหมายการค้า/บริการนั้นแต่ผู้เดียว หรือเจ้าของเครื่องหมายการค้า/บริการ อาจอนุญาตให้บุคคลอื่นใช้เครื่องหมายการค้า/บริการนั้นอีกได้ 
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันได้มีร่างกฎหมายใหม่เกี่ยวกับการจดสัญญาอนุญาตให้ใช้เครื่องหมายการค้า/บริการออกมาแล้ว ซึ่งต่อไปอาจจะไม่ต้องจดทะเบียน แต่เปลี่ยนเป็นแจ้งต่อนายทะเบียนให้ทราบแทน
 
เมื่อคุณรู้แล้วว่าธุรกิจที่ทำอยู่นั้นสามารถทำเป็นแฟรนไชส์ได้ และหากคิดจะทำเป็นแฟรนไชส์เพื่อสร้างมูลค่าให้กับธุรกิจ จงอย่ารอช้ารีบไปจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า/บริการ และจดสัญญาอนุญาตใช้เครื่องหมายการค้า/บริการ ก่อนเป็นอันดับแรก โดยเฉพาะเครื่องหมายการค้า/บริการ ถือเป็นหัวใจสำคัญของธุรกิจที่จะทำให้ลูกค้าจดจำแบรนด์ของคุณได้
 
ผู้อ่านสามารถติดตามข่าวสาร ทุกความเคลื่อนไหวธุรกิจแฟรนไชส์และ SMEs รวดเร็ว รอบด้าน
 
ติดตามได้ที่ Add LINE id: @thaifranchise
 

 
ต้องการข้อมูลข่าวสาร ต้องการอัพเดทข้อมูลการตลาด หรือแนวทางการทำธุรกิจ ติดตามได้ที่ www.thaifranchisecenter.com/document
 
รับฟังบทความต่างๆ ผ่านทาง PodCast ไทยแฟรนไชส์เซ็นเตอร์ https://soundcloud.com/thaifranchisecenter 

อ้างอิงข้อมูล 
 
 

ท่านใดสนใจอยากให้จดเครื่องหมายการค้า แจ้งความประสงค์ได้ที่
โทร : 02-1019187, Line : @thaifranchise