เตรียมความพร้อมด้านการเงินสำหรับ การวางแผนเกษียณ

[อัญณา]

การวางแผนเกษียณคือ การเตรียมความพร้อมด้านการเงินสำหรับช่วงชีวิตหลังหยุดทำงานหรือไม่มีรายได้ประจำ โดยเริ่มตั้งแต่การกำหนดอายุที่ต้องการเกษียณ ประเมินค่าใช้จ่ายในอนาคต คำนวณเงินก้อนที่ควรมี รวมถึงเลือกวิธีออมและลงทุนที่เหมาะสม เพื่อให้มีเงินเพียงพอสำหรับการใช้ชีวิตในระยะยาว

      การวางแผนการเงินหลังเกษียณจึงไม่ได้หมายถึงการเก็บเงินให้ได้มากที่สุดเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเตรียมเงินให้สอดคล้องกับรูปแบบชีวิตที่ต้องการ ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่ายประจำ ค่าที่อยู่อาศัย ค่าเดินทาง ค่ารักษาพยาบาล หรือกิจกรรมต่าง ๆ ที่วางแผนไว้หลังเกษียณ

     ยิ่งเริ่มวางแผนเร็ว ก็ยิ่งมีเวลาในการสะสมเงินและทำให้เงินเติบโตผ่านการลงทุนมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยลดภาระในการออมช่วงใกล้เกษียณ และเพิ่มโอกาสที่จะมีเงินเพียงพอสำหรับรักษาคุณภาพชีวิตในวันที่ไม่มีเงินเดือนประจำ

ทำไมต้องวางแผนเกษียณตั้งแต่วันนี้?
หลายคนอาจมองว่าการเกษียณยังเป็นเรื่องไกลตัว โดยเฉพาะคนที่เพิ่งเริ่มทำงาน แต่การเตรียมตัวตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้มีเวลาสร้างเงินก้อนและรับมือกับความไม่แน่นอนในอนาคตได้มากกว่า เพราะชีวิตหลังเกษียณมีความเสี่ยงทางการเงินหลายด้านที่ควรนำมาพิจารณา

วางแผนเกษียณสไตล์มนุษย์เงินเดือน

- ความเสี่ยงจากเงินเฟ้อ (Inflation Risk)
เงินเฟ้อทำให้ราคาสินค้าและบริการเพิ่มสูงขึ้นตามเวลา ส่งผลให้เงินจำนวนเท่าเดิมสามารถซื้อสินค้าได้น้อยลงในอนาคต ตัวอย่างเช่น ค่าอาหารหรือค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันที่จ่ายอยู่ในวันนี้ อาจเพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อถึงวัยเกษียณ
ดังนั้น การวางแผนเกษียณสไตล์มนุษย์เงินเดือนจึงไม่ควรคำนวณจากค่าใช้จ่ายในปัจจุบันเพียงอย่างเดียว แต่ควรเผื่อผลกระทบจากเงินเฟ้อ เพื่อให้เงินที่เตรียมไว้ยังมีอำนาจซื้อเพียงพอตลอดช่วงหลังเกษียณ

- ความเสี่ยงจากค่ารักษาพยาบาล (Medical Inflation)
ค่ารักษาพยาบาลเป็นอีกหนึ่งค่าใช้จ่ายสำคัญที่ควรเตรียมไว้ เพราะเมื่ออายุมากขึ้น โอกาสที่จะมีค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพก็อาจเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ขณะเดียวกัน ต้นทุนด้านการรักษาพยาบาลยังมีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้นตามเวลา
หากไม่มีเงินสำรองสำหรับค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพโดยเฉพาะ เงินที่เตรียมไว้สำหรับการใช้ชีวิตหลังเกษียณอาจถูกนำมาใช้กับค่ารักษาพยาบาลจำนวนมากได้ จึงควรแยกการวางแผนค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพออกมาเป็นอีกส่วนหนึ่งอย่างชัดเจน

- ความเสี่ยงจากอายุยืนกว่าที่คาด (Longevity Risk)
การมีอายุยืนเป็นเรื่องที่ดี แต่ในมุมของการวางแผนการเงิน หมายความว่าเราต้องเตรียมเงินสำหรับใช้ชีวิตเป็นระยะเวลานานขึ้นด้วย
ตัวอย่างเช่น หากวางแผนว่าจะมีเงินเพียงพอถึงอายุ 80 ปี แต่มีชีวิตอยู่ถึง 90 ปี นั่นหมายถึงมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นอีกถึง 10 ปี หากไม่ได้เตรียมเงินสำหรับช่วงเวลาดังกล่าวไว้ อาจทำให้เงินเกษียณหมดเร็วกว่าที่คาด

การวางแผนการเงินหลังเกษียณจึงควรเผื่อระยะเวลาการใช้เงินให้ยาวกว่าที่คาดการณ์ไว้ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการมีเงินไม่เพียงพอในช่วงปลายชีวิต
ความเสี่ยงจากความผันผวนของการลงทุน

การลงทุนมีทั้งโอกาสสร้างผลตอบแทนและความเสี่ยงจากความผันผวนของตลาด โดยเฉพาะหากตลาดปรับตัวลงในช่วงใกล้เกษียณ ซึ่งอาจส่งผลต่อมูลค่าเงินลงทุนและแผนการใช้เงินที่วางไว้
การเริ่มวางแผนเกษียณตั้งแต่เนิ่น ๆ ทำให้มีระยะเวลาในการลงทุนมากขึ้น สามารถกระจายเงินไปยังสินทรัพย์หลายประเภท และค่อย ๆ ปรับระดับความเสี่ยงให้เหมาะสมเมื่อเข้าใกล้วัยเกษียณ แทนที่จะต้องเร่งสร้างผลตอบแทนในช่วงเวลาสั้น ๆ
คุณต้องใช้เงินเท่าไหร่หลังเกษียณ? วิธีคำนวณง่าย ๆ
ก่อนเริ่มออมหรือลงทุนเพื่อเกษียณ สิ่งสำคัญคือการกำหนดเป้าหมายก่อนว่า หลังจากหยุดทำงานแล้วเราจะต้องใช้เงินประมาณเท่าไร โดยสามารถเริ่มประเมินจากค่าใช้จ่ายต่อเดือนและจำนวนปีที่คาดว่าจะใช้ชีวิตหลังเกษียณ
สูตรคำนวณเงินก้อนที่ต้องมีตอนเกษียณ
สูตรเบื้องต้นที่สามารถใช้ประเมินได้ คือ
(ค่าใช้จ่ายต่อเดือน × 12 เดือน) × จำนวนปีที่คาดว่าจะใช้ชีวิตหลังเกษียณ
สูตรนี้เหมาะสำหรับใช้ประมาณเงินก้อนเบื้องต้น เพื่อให้เห็นภาพว่าควรตั้งเป้าหมายเงินเกษียณไว้ประมาณเท่าไร ก่อนนำปัจจัยอื่น ๆ เช่น เงินเฟ้อ ผลตอบแทนจากการลงทุน รายได้หลังเกษียณ และค่ารักษาพยาบาล มาคำนวณเพิ่มเติม
ตัวอย่างการคำนวณเงินก้อนที่ต้องมีตอนเกษียณ
สมมติว่าต้องการเกษียณเมื่ออายุ 60 ปี และวางแผนเตรียมเงินสำหรับใช้ถึงอายุ 80 ปี เท่ากับต้องเตรียมค่าใช้จ่ายสำหรับช่วงหลังเกษียณประมาณ 20 ปี หากคาดว่าจะใช้เงินเดือนละ 20,000 บาท สามารถคำนวณเบื้องต้นได้ดังนี้
ค่าใช้จ่ายต่อปี = 20,000 × 12 = 240,000 บาท
เงินก้อนสำหรับ 20 ปี = 240,000 × 20 = 4,800,000 บาท
ดังนั้น หากคำนวณแบบง่าย ๆ จะต้องมีเงินประมาณ 4.8 ล้านบาท สำหรับค่าใช้จ่ายตลอด 20 ปีหลังเกษียณ
อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 4.8 ล้านบาทเป็นเพียงการประมาณจากค่าใช้จ่ายในปัจจุบัน และยังไม่ได้คำนึงถึงเงินเฟ้อ ผลตอบแทนจากเงินออมและการลงทุน ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ รวมถึงรายได้อื่นที่อาจได้รับหลังเกษียณ เช่น เงินบำนาญ เงินประกันสังคม หรือรายได้จากทรัพย์สิน
การกำหนดเป้าหมายเงินเกษียณให้ชัดเจนตั้งแต่วันนี้ จึงช่วยให้เรามองเห็นว่าต้องออมและลงทุนอีกเท่าไร รวมถึงสามารถปรับแผนให้เหมาะสมกับระยะเวลาที่เหลือก่อนถึงวัยเกษียณได้ง่ายขึ้น