การได้รับแสงสว่างระหว่างนอนหลับตอนกลางคืนอาจส่งผลเสียต่อหัวใจ

[รอบรู้ ไทย]

การได้รับแสงสว่างระหว่างนอนหลับตอนกลางคืนอาจส่งผลเสียต่อหัวใจ

ในระดับเมือง ควรมีการปรับแสงไฟถนนให้สลัวลง มีระบบเซนเซอร์จับการเคลื่อนไหว หรือทำที่กั้นแสงไม่ให้ส่องเข้าสู่ตัวอาคารการเปิดไฟนอนหรือปล่อยให้มีแสงเล็ดลอดเข้ามาในห้องนอนอาจไม่ใช่แค่เรื่องของความน่ารำคาญ งานวิจัยใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร European Journal of Preventive Cardiology ชี้ให้เห็นว่า การสัมผัสกับแสงสว่างระหว่างการนอนหลับตอนกลางคืน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและการทำงานของหัวใจที่อาจเป็นอันตรายได้

แม้ว่างานวิจัยในอดีตจะเคยพบความเชื่อมโยงระหว่างการได้รับแสงตอนกลางคืนกับความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของโรคหลอดเลือดหัวใจ ภาวะหัวใจวาย หัวใจล้มเหลว และโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) แต่งานวิจัยชิ้นนี้ถือเป็นชิ้นแรกที่เข้าตรวจวัดและพิสูจน์การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างและการทำงานของหัวใจโดยตรง

ดร. ลู่ ฉี (Dr. Lu Qi) ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยทูเลน และหัวหน้านักวิจัย กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหัวใจนี้ ช่วยอธิบายได้ว่าทำไมแสงสว่างตอนกลางคืนจึงสัมพันธ์กับปัญหาสุขภาพหัวใจที่เพิ่มขึ้น ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจจากเยอรมนีระบุในบทบรรณาธิการว่า "ความมืดควรได้รับการยอมรับว่าเป็นสัญญาณชีพที่สำคัญอย่างหนึ่ง ซึ่งมีความจำเป็นต่อสุขภาพระบบหัวใจและหลอดเลือดไม่แพ้การควบคุมความดันโลหิตและอากาศที่บริสุทธิ์"

ทีมวิจัยได้วิเคราะห์ข้อมูลจากผู้เข้าร่วม 11,071 คนใน UK Biobank โดยให้สวมเซนเซอร์วัดแสงและพฤติกรรมที่ข้อมือเป็นเวลา 7 วัน และทำการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหัวใจ (MRI) ในเวลาต่อมา โดยเปรียบเทียบระหว่างคนที่แทบไม่ได้รับแสงเลย กับคนที่ได้รับแสงอย่างน้อย 3 ลักซ์ (3 lux) ซึ่งเป็นระดับแสงในห้องที่สลัวมาก เช่น แสงไฟส่องถนนที่ลอดผ่านผ้าม่าน แสงจากนาฬิกาดิจิทัล หรือไฟ LED เล็กๆ บนเครื่องฟอกอากาศ ถึงแม้นัยน์ตาจะปิดอยู่ แต่ร่างกายยังคงรับรู้ถึงแสงเหล่านี้ได้

ผลกระทบต่อโครงสร้างหัวใจและความเสี่ยงโรค
หลังจากปรับปัจจัยด้านสุขภาพ สภาพแวดล้อม และไลฟ์สไตล์แล้ว พบว่าแสงสว่างที่เพิ่มขึ้นเกิน 3 ลักซ์ สัมพันธ์กับความเสียหายของหัวใจอย่างมีนัยสำคัญ:

ห้องหัวใจล่างซ้ายโตขึ้น: ผู้ที่ได้รับแสงสว่างสูงสุดมีหัวใจห้องล่างซ้ายใหญ่กว่ากลุ่มที่นอนในห้องมืดสนิทเฉลี่ย 2.4%

ผนังหัวใจหนาขึ้น: มีผนังหัวใจหนาขึ้นเฉลี่ย 1.5%

การบีบตัวของหัวใจลดลง: ประสิทธิภาพการบีบตัวของหัวใจลดลง 1.9%

แม้ตัวเลขการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเหล่านี้จะดูเล็กน้อย แต่เมื่อติดตามผลยาวนานถึง 10 ปี กลุ่มผู้ที่นอนในสภาพแวดล้อมที่มีแสงสว่างสูงสุด มีความเสี่ยงต่อโรคร้ายแรงเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับกลุ่มที่นอนในห้องมืดที่สุด:

ความเสี่ยง ภาวะหัวใจล้มเหลว เพิ่มขึ้น 29%

ความเสี่ยง ภาวะหัวใจวาย เพิ่มขึ้น 24%

ความเสี่ยง โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เพิ่มขึ้น 33%

ความเสี่ยง การเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด เพิ่มขึ้น 26%

สาเหตุสำคัญมาจากแสงสว่างตอนกลางคืนรบกวนคุณภาพและระยะเวลาการนอนหลับ ซึ่งคิดเป็นเกือบครึ่งหนึ่งของสาเหตุที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของหัวใจ ส่วนอีกสาเหตุคือแสงสว่างเข้าไปรบกวน นาฬิกาชีวภาพ (Circadian Rhythm) ของร่างกาย ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมระบบฮอร์โมน ความดันโลหิต และการอักเสบตลอด 24 ชั่วโมง

ข้อจำกัดของงานวิจัยและแนวทางแก้ไข
งานวิจัยนี้ยังมีข้อจำกัด เนื่องจากเป็นการศึกษาเชิงสังเกต จึงยังไม่สามารถยืนยันได้อย่างสิ้นเชิงว่าเป็นความสัมพันธ์เชิงสาเหตุ 100% อีกทั้งการวัดระดับแสงทำเพียงระยะเวลาหนึ่งสัปดาห์ และไม่ได้ระบุความแตกต่างของประเภทแสง (เช่น แสง LED กับแสงฟลูออเรสเซนต์)

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ใช้วิธีป้องกันที่ทำได้ง่ายและใช้เงินน้อย เช่น:

ติดตั้งผ้าม่านกันแสง (Blackout curtains)

ใช้ไฟข้างเตียงที่เป็นโทนแสงอุ่น (Warm-colored light)