ทำไมใบหน้าของคุณถึงดูแก่ขึ้นตามวัย และคุณสามารถทำอะไรได้บ้างตั้งแต่วันนี้

[รอบรู้ ไทย]

ทำไมใบหน้าของคุณถึงดูแก่ขึ้นตามวัย และคุณสามารถทำอะไรได้บ้างตั้งแต่วันนี้

ใจความสำคัญ

การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างใบหน้า: ใบหน้าที่ดูแก่ลงไม่ได้เกิดจากผิวหนังชั้นนอกเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการสูญเสียคอลลาเจน (ลดลงประมาณ 1% ต่อปีตั้งแต่อายุ 20 ปี) การฝ่อและสลายตัวของกระดูกใบหน้า (กระดูกเบ้าตากว้างขึ้น กระดูกขากรรไกรหดตัว) และการสลายรวมถึงการคล้อยลงของชั้นไขมันใต้ผิวหนัง

การป้องกันที่เห็นผลชัดเจนที่สุด: การทาครีมกันแดด Broad-spectrum (SPF 30 ขึ้นไป) เป็นประจำทุกวัน สามารถช่วยชะลอริ้วรอยและความชราของผิวได้ถึง 24% เมื่อเทียบกับการทาเป็นครั้งคราว รวมถึงการใช้ยากลุ่มเรตินอยด์ (Retinoids) เพื่อกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน

ปัจจัยภายนอกที่เร่งความแก่: การสูบบุหรี่ การรักษาน้ำหนักตัวที่ผันผวนมากเกินไป (การเพิ่มและลดน้ำหนักอย่างรุนแรงทำให้ผิวสูญเสียความยืดหยุ่นและหย่อนคล้อย) และการตากแดดสะสมเป็นเวลานาน

ทางเลือกเสริมและการดูแลพื้นฐาน: การดูแลสุขภาพพื้นฐาน เช่น การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ การหลีกเลี่ยงบุหรี่และแสงแดด คือสิ่งสำคัญหลัก โดยมีทางเลือกทางการแพทย์อย่างสารเติมเต็ม การฉีดโบท็อกซ์ หรือหัตถการต่างๆ เป็นตัวช่วยเสริมอย่างปลอดภัย

หลายคนกังวลว่าวันหนึ่งเมื่อส่องกระจกแล้วจะเกิดคำถามว่า "เกิดอะไรขึ้นกับใบหน้าของเรา?" หรือกลัวว่าเมื่อไปงานเลี้ยงรุ่นศิษย์เก่าจะไม่มีใครจำเราได้

ความแก่ชราเป็นเรื่องธรรมชาติในชีวิตที่มีความสวยงามในแบบของมันเอง ในระหว่างกระบวนการนี้ ใบหน้าของคุณจะเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่หลายประการ และนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นพร้อมวิธีที่คุณสามารถรับมือได้

ใบหน้าของคุณเปลี่ยนแปลงอย่างไรเมื่ออายุมากขึ้น
ริ้วรอยแรกบนหน้าผากอาจเริ่มปรากฏให้เห็นตั้งแต่วัยรุ่น โดยเฉพาะหลังจากผ่านการเรียนหรือทำกิจกรรมหนักๆ มาทั้งวัน และเมื่อเวลาผ่านไป ริ้วรอยเล็กๆ เหล่านั้นก็จะมีเพื่อนเพิ่มขึ้นตามวัย

ผิวหนังของเราสูญเสียความยืดหยุ่นเมื่ออายุมากขึ้น และสาเหตุหลักอยู่ลึกลงไปใต้ชั้นผิว เริ่มตั้งแต่วัย 20 ปี ร่างกายจะเริ่มสูญเสียคอลลาเจนประมาณ 1% ในทุกๆ ปี และเมื่อเราหยีตาหรือยิ้ม รอยพับของผิวหนังจะไม่สามารถคืนรูปกลับสู่สภาวะปกติได้ง่ายเหมือนเดิม อีกทั้งเมื่อเวลาผ่านไป รอยพับเหล่านั้นจะกลายเป็นโครงสร้างที่ฝังลึกอยู่ในชั้นผิว

สิ่งที่อาจทำให้คุณประหลาดใจยิ่งกว่านั้นคือ โครงสร้างกระดูกใบหน้าจะค่อยๆ หดเล็กลงตามวัย จากงานวิจัยที่ทำการสแกนใบหน้าของกลุ่มตัวอย่างเดิมในช่วงเวลาที่ห่างกันหลายทศวรรษ พบว่าเกิดการสลายตัวของกระดูกรอบเบ้าตา ฐานจมูก และกระดูกขากรรไกรบน ส่งผลให้เบ้าตากว้างขึ้นและกระดูกขากรรไกรบนร่นถอยเข้าไปข้างใน

นอกจากนี้ ชั้นไขมันใต้ผิวหนัง ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญ ในวัยเยาว์ ก้อนไขมันจะอยู่ใต้ผิวหนังบริเวณโหนกแก้ม แต่เมื่อเวลาผ่านไป ก้อนไขมันเหล่านี้จะค่อยๆ ฝ่อลงและคล้อยต่ำลงตามแรงโน้มถ่วง ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมการศัลยกรรมตกแต่งจำนวนมากจึงเน้นไปที่การ "ยกกระชับ" ทั้งผิวหนังและจัดตำแหน่งไขมันใต้ผิวใหม่

วิธีรับมือและชะลอความแก่ของใบหน้า
1. ใช้ครีมกันแดดเป็นประจำ
จากการทดสอบแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมระยะเวลา 4.5 ปี พบว่าการทาครีมกันแดดเป็นประจำทุกวัน ช่วยให้ผิวชราลงน้อยกว่าคนที่ทาครีมกันแดดเพียงครั้งคราวถึง 24% การใช้ครีมกันแดดแบบ Broad-spectrum ที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป ถือเป็นสิ่งที่ใกล้เคียงกับ "ปาฏิหาริย์แห่งการชะลอวัย" มากที่สุดเท่าที่มีอยู่ และเป็นสิ่งที่แพทย์ผิวหนังแนะนำเป็นอันดับหนึ่ง

2. ใช้ยากลุ่มเรตินอยด์ (Retinoids)
เรตินอยด์เป็นส่วนผสมที่มีการศึกษารองรับอย่างแพร่หลายในการช่วยฟื้นฟูคอลลาเจนและปรับผิวให้เรียบเนียน ควรเริ่มต้นใช้ทีละน้อย เช่น ทาปริมาณเล็กน้อยเพียง 2-3 คืนต่อสัปดาห์ แล้วค่อยๆ เพิ่มความถี่ในการใช้

3. หลีกเลี่ยงปัจจัยทำลายผิว และดูแลสุขภาพพื้นฐาน

งดการสูบบุหรี่และตากแดดจัด: การสูบบุหรี่และการเผชิญแสงแดดอย่างยาวนานเป็นตัวการเร่งให้ผิวและร่างกายแก่ชราลงอย่างรวดเร็ว

ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ: การมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างมากแล้วลดลงอย่างรวดเร็ว จะทำให้ผิวหนังบนใบหน้าสูญเสียความยืดหยุ่นและเกิดอาการหย่อนคล้อยอย่างรุนแรง การควบคุมน้ำหนักให้คงที่จึงส่งผลดีต่อทั้งสุขภาพรวมและโครงสร้างผิวในระยะยาว

ปฏิบัติตามหลักสุขภาพพื้นฐาน: การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ทานอาหารที่มีประโยชน์ งดสูบบุหรี่ และหลีกเลี่ยงแสงแดด คือสิ่งสำคัญที่สุดในการดูแลผิว

ทางเลือกเสริมทางการแพทย์
หากคุณยังไม่พึงพอใจกับรูปลักษณ์แม้จะดูแลสุขภาพตามธรรมชาติแล้ว ปัจจุบันมีนวัตกรรมทางการแพทย์มากมายที่เป็นทางเลือกเสริม เช่น สารเติมเต็ม (Injectables) การฉีดโบท็อกซ์ และหัตถการอื่นๆ ที่สามารถช่วยให้ผู้คนบรรลุรูปลักษณ์ที่ต้องการได้อย่างปลอดภัยและมีการศึกษาข้อมูลอย่างรอบคอบ

อย่างไรก็ตาม ในระหว่างนี้ การดูแลสิ่งพื้นฐานอย่างการนอนหลับ การรับประทานอาหาร และการปกป้องผิวจากแดด ก็ยังคงเป็นรากฐานสำคัญที่สุดในการดูแลใบหน้าของคุณ