การประเมินความเสี่ยง แนวทางและตัวอย่างที่สำคัญที่ควรทราบ

[ไม้เอก การันต์]

การประเมินความเสี่ยง ความสำคัญและหลักการพื้นฐาน

การประเมินความเสี่ยงและความสำคัญที่มีต่อการตัดสินใจอย่างมีข้อมูล ซึ่งมีแนวทางและตัวอย่างที่สำคัญ เพื่อประเมินความเสี่ยงในการทำธุรกิจหรือโปรเจ็คต่าง ๆ

Risk Assessment หรือการประเมินความเสี่ยง เป็นกระบวนการสำคัญที่มีบทบาทมากต่อการดำเนินธุรกิจในทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นในด้านการวางแผนโครงการหรือการดำเนินงานระดับองค์กร ทั้งนี้ การประเมินความเสี่ยงไม่ใช่เพียงแค่การปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายหรือมาตรฐาน ISO เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการปกป้องข้อมูลทรัพย์สินและความปลอดภัยของพนักงานอีกด้วย

การประเมินความเสี่ยงตามหลักการของ ISO 45001 จำแนกออกเป็นสามขั้นตอนหลัก ได้แก่ การชี้แจงความเสี่ยง (Risk Identification) การวิเคราะห์ความเสี่ยง (Risk Analysis) และการประเมินผลของความเสี่ยง (Risk Evaluation) การทำความเข้าใจแต่ละขั้นตอนเป็นสิ่งสำคัญต่อการลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
การชี้แจงความเสี่ยง

การชี้แจงความเสี่ยงเป็นกระบวนการที่ใช้ในการค้นหาความเสี่ยงที่อาจส่งผลกระทบต่อวัตถุประสงค์ขององค์กร วิธีการที่ใช้ในการชี้แจงความเสี่ยงมีหลายรูปแบบ เช่น การทำ Checklist หรือใช้เทคนิคเช่น What if, HAZOP, FMEA, FTA, และ ETA ซึ่งช่วยในการมองเห็นภาพรวมของความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในสถานการณ์ต่าง ๆ

การชี้แจงความเสี่ยงนี้มีความสำคัญเพราะหากไม่สามารถระบุความเสี่ยงได้อย่างแม่นยำ องค์กรอาจประสบปัญหาที่ไม่คาดคิดในอนาคต ทำให้เกิดอุปสรรคต่อการดำเนินธุรกิจและเสียค่าใช้จ่ายที่สูงในการแก้ปัญหาภายหลัง
การวิเคราะห์ความเสี่ยง

เมื่อระบุความเสี่ยงได้แล้ว ขั้นตอนถัดไปคือการวิเคราะห์ความเสี่ยง ซึ่งจะมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำความเข้าใจธรรมชาติและหาต้นเหตุของความเสี่ยง เพื่อให้สามารถประเมินระดับของความรุนแรงที่อาจเกิดขึ้นได้ การวิเคราะห์ความเสี่ยงมักจะรวบรวมข้อมูลจากกระบวนการที่เกิดขึ้นและใช้ในการประเมินปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อความเสี่ยง เช่น ความถี่ในการเกิดขึ้น ความรุนแรงของผลกระทบที่อาจเกิด และการระบุว่าเป็นความเสี่ยงที่ยอมรับได้หรือไม่
การประเมินผลของความเสี่ยง

การประเมินผลของความเสี่ยงจะทำการเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงกับเกณฑ์ความเสี่ยงที่กำหนด เพื่อที่จะวัดระดับความจำเพาะที่ยอมรับได้ โดยเมื่อความเสี่ยงถูกประเมินว่าอยู่ในระดับที่ไม่สามารถยอมรับได้ องค์กรจำเป็นต้องหามาตรการอื่น ๆ เพื่อควบคุมหรือแก้ไขความเสี่ยงที่เกิดขึ้น การประเมินผลความเสี่ยงนี้จึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญ เนื่องจากมันจะช่วยให้องค์กรมีแนวทางในการดำเนินงานที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

จากการประเมินความเสี่ยงที่มีหลักการที่ชัดเจน องค์กรสามารถพัฒนานโยบายรักษาความปลอดภัยและกลยุทธ์ที่เหมาะสมในการปกป้องผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ซึ่งยังรวมถึงการพัฒนาประสิทธิภาพในการทำงานอีกด้วย

การประเมินความเสี่ยงนั้นเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการควบคุมความเสี่ยงในด้านต่าง ๆ เหล่านี้จะไม่เพียงแต่ช่วยในการทำงานที่ปลอดภัยขึ้น แต่ยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในองค์กรอีกด้วย
การประเมินความเสี่ยงคืออะไร?

การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment) หมายถึง กระบวนการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อชี้บ่งและวิเคราะห์ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในสถานที่ทำงานหรือสถานการณ์เฉพาะ ซึ่งช่วยให้การตัดสินใจทางธุรกิจหรือการปฏิบัติงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยใช้กระบวนการที่ชัดเจนและมีระเบียบเรียบร้อย เช่น การชี้บ่งความเสี่ยง (Risk Identification) การวิเคราะห์ความเสี่ยง (Risk Analysis) และการประเมินผลของความเสี่ยง (Risk Evaluation)

การชี้บ่งความเสี่ยงนั้นคือกระบวนการที่ใช้ในการมองเห็นถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งมักจะมีผลกระทบต่อวัตถุประสงค์และความสำเร็จในการดำเนินงาน โดยการวิเคราะห์ความเสี่ยงช่วยให้เราเข้าใจลักษณะและสาเหตุที่ทำให้เกิดความเสี่ยง ทำให้สามารถประเมินระดับและผลกระทบที่จะตามมาได้อย่างถูกต้อง

การประเมินผลของความเสี่ยงเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์กับเกณฑ์ความเสี่ยง เพื่อระบุว่ามีระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้หรือไม่ ซึ่งสามารถสรุปได้ว่า การประเมินความเสี่ยงเป็นเครื่องมือสำคัญในการช่วยปรับปรุงความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการทำงาน

การวิเคราะห์ความเสี่ยง

การวิเคราะห์ความเสี่ยง (Risk Analysis) เป็นกระบวนการที่ช่วยเข้าใจถึงสาเหตุที่เป็นตัวก่อให้เกิดความเสี่ยง โดยจะมีการระบุถึงภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นต่อองค์กร ผ่านการใช้เทคนิคหลากหลาย เช่น การใช้ Checklist หรือ Hazard and Operability Study (HAZOP) เพื่อทำให้เห็นภัยที่ซ่อนเร้นหรือสาเหตุที่อาจถูกมองข้าม

เทคโนโลยีที่ใช้ในการวิเคราะห์ความเสี่ยงยังรวมถึง Failure Modes and Effects Analysis (FMEA) ที่ช่วยระบุและประเมินความสำคัญของแต่ละสาเหตุที่อาจเกิดขึ้น รวมถึง Fault Tree Analysis (FTA) และ Event Tree Analysis (ETA) ที่ช่วยจัดการแนวทางในกรณีที่เกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด

การประเมินผลกระทบ

การประเมินผลกระทบ (Risk Evaluation) เป็นขั้นตอนสุดท้ายในการประเมินความเสี่ยง โดยจะเปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ความเสี่ยงกับเกณฑ์ที่ตั้งไว้ เพื่อให้แน่ใจว่าความเสี่ยงอยู่ในระดับที่ยอมรับได้หรือไม่ ผลดีจากการประเมินนี้จะช่วยให้สามารถตั้งมาตรการควบคุมความเสี่ยงที่ให้ผลลัพธ์ดีขึ้น

การประเมินความเสี่ยงจึงเป็นศาสตร์ที่มีคุณค่า โดยช่วยให้ความปลอดภัยของพนักงานเป็นไปอย่างเรียบร้อยและลดความเสี่ยงที่จะเกิดอุบัติเหตุในที่ทำงาน อย่างที่กล่าวไว้ว่า “High Risk, High Injury” ซึ่งหมายความว่ายิ่งมีความเสี่ยงมาก ยิ่งต้องประเมินให้ถูกต้องและมีมาตรการควบคุมที่เหมาะสม

การประเมินความเสี่ยงจึงไม่เป็นเพียงการทำตามข้อกำหนด แต่เป็นเครื่องมือที่สามารถใช้เพื่อสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยในองค์กร และเห็นผลในด้านการผลิตที่สูงขึ้นอย่างยั่งยืน
ขั้นตอนการประเมินความเสี่ยง 4 ขั้นตอน

การประเมินความเสี่ยง (การประเมินความเสี่ยง) เป็นกระบวนการที่สำคัญในการระบุและวิเคราะห์ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในองค์กร กระบวนการนี้ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนหลักที่ช่วยองค์กรในการจัดการกับความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้:

• การระบุความเสี่ยง
• การประเมินความรุนแรง
• การพิจารณาระดับความเสี่ยง
• การระบุมาตรการจัดการความเสี่ยง

การปฏิบัติตามขั้นตอนเหล่านี้จะช่วยให้องค์กรมีแนวทางในวิธีการจัดการกับความเสี่ยงได้ดียิ่งขึ้น โดยสามารถนำไปปฏิบัติในกรณีที่เกิดเหตุการณ์เสี่ยงในอนาคต

การระบุความเสี่ยง

การระบุความเสี่ยงคือการชี้บ่งถึงปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในองค์กร โดยการทำเช่นนี้อาจใช้วิธีการต่าง ๆ เช่น การใช้ Checklist หรือการวิเคราะห์ต้นเหตุ โดยการเข้าใจถึงความเสี่ยงนี้สามารถช่วยให้องค์กรเตรียมตัวได้ดีกว่าในกรณีที่เกิดเหตุการณ์

การประเมินความรุนแรง

ในขั้นตอนการประเมินความรุนแรงจะต้องมีการวิเคราะห์เจาะลึกถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นและความถี่ที่ความเสี่ยงอาจเกิดขึ้น ซึ่งจะช่วยในการตัดสินใจและวางแผนการจัดการความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ

การประเมินความเสี่ยงจึงเป็นกระบวนการที่มีความสำคัญในการสร้างความเข้าใจและเตรียมความพร้อมต่อความเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในองค์กร โดยมีตัวอย่างการประเมินความเสี่ยงที่ได้มีการนำเสนอ ซึ่งจะมีผลโดยตรงต่อการบริหารจัดการองค์กร

การประเมินความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพจะช่วยลดความเสี่ยงขององค์กรและเพิ่มความมั่นใจในการตัดสินใจทางธุรกิจ นอกจากนี้ยังช่วยสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันในอนาคต

การใช้เทคโนโลยีและข้อมูลในการประเมินความเสี่ยงยังมีความสำคัญ โดยเทคโนโลยีที่นำมาใช้ต้องสามารถแชร์ข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลได้อย่างแม่นยำ เพื่อให้เข้าถึงข้อมูลความเสี่ยงที่แม่นยำที่สุด องค์กรที่นำมาใช้การวิเคราะห์เช่นนี้จะสามารถตัดสินใจได้ดีกว่าในเรื่องที่เกี่ยวกับความเสี่ยง

ในสมัยนี้ ความแตกต่างในการตรวจสอบและประเมินความเสี่ยงจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งและควรร่วมมือกันภายในองค์กรเพื่อให้การประเมินความเสี่ยงเป็นไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพมากที่สุด
การประเมินความเสี่ยง อีกหนึ่งสิ่งที่องค์กรต้องใส่ใจ

การประเมินความเสี่ยง (การประเมินความเสี่ยง) เป็นกระบวนการที่ไม่เพียงส่งเสริมความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการดำเนินงานขององค์กรเท่านั้น แต่ยังช่วยในการสร้างวัฒนธรรมการป้องกันและควบคุมความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ การประเมินความเสี่ยงตามมาตรฐาน ISO 45001 ประกอบด้วยขั้นตอนสำคัญสามประการ ได้แก่ การชี้แจงความเสี่ยง การวิเคราะห์ความเสี่ยง และการประเมินผลของความเสี่ยง ซึ่งช่วยให้องค์กรสามารถระบุและประเมินความเสี่ยงได้แม่นยำมากขึ้น

การที่องค์กรสามารถเข้าใจถึงธรรมชาติของภัยคุกคามและกำหนดมาตรการจัดการที่เหมาะสม จะทำให้องค์กรสามารถเสริมสร้างความมั่นคงและแข่งขันได้ในระยะยาว นอกจากนี้ การคำนึงถึงกระบวนการประเมินความเสี่ยงยังช่วยให้มีการปรับปรุงนโยบายและกลยุทธ์ที่ส่งเสริมความปลอดภัยให้พนักงานและการสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอีกด้วย