เอ็นร้อยหวายอักเสบ รักษาอย่างไร? รู้สาเหตุ และแนวทางป้องกันก่อนจะสาย
(https://img2.pic.in.th/achilles-tendinosis.jpg)
เอ็นร้อยหวายอักเสบเป็นหนึ่งในอาการบาดเจ็บที่หลายคนอาจมองข้าม แต่กลับส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นนักกีฬา คนทำงานที่ต้องยืนหรือเดินนาน ๆ หรือแม้แต่ผู้ที่เริ่มออกกำลังกายใหม่ ๆ ก็มีโอกาสเสี่ยงที่จะเอ็นร้อยหวายขาดได้เช่นกัน บทความนี้จะพาไปรู้จักกับสาเหตุ อาการ และแนวทางการดูแลรักษาเอ็นร้อยหวายอักเสบ (https://praram9.com/th/articles/achilles-tendinosis) เพื่อป้องกันไม่ให้อาการรุนแรงจนกระทบต่อการเคลื่อนไหวในชีวิตประจำวัน
เอ็นร้อยหวายอักเสบ มีอาการอย่างไรบ้าง?
แม้เอ็นร้อยหวายอักเสบจะไม่แสดงอาการทันที แต่จะค่อย ๆ พัฒนาและส่งสัญญาณเตือนให้เรารู้ตัว หากสังเกตเห็นอาการเหล่านี้ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้รักษาได้อย่างทันท่วงทีและลดโอกาสบาดเจ็บเรื้อรังได้
- ปวดเอ็นร้อยหวายบริเวณหลังข้อเท้าหรือต้นส้นเท้า โดยเฉพาะเวลาเดิน วิ่ง หรือขึ้นบันได
- รู้สึกตึงหรือแข็งบริเวณเอ็นร้อยหวาย โดยเฉพาะตอนเช้าหลังตื่นนอน
- มีอาการบวม หรือคลำพบก้อนแข็งเล็ก ๆ ตามแนวเอ็น
- เอ็นร้อยหวายอักเสบจะมีอาการรู้สึกอุ่น แดง หรือระบมบริเวณที่อักเสบ
- ในบางรายอาจมีเสียงดัง และรู้สึกเจ็บเฉียบพลัน หากเอ็นฉีกขาดร่วมด้วย
เอ็นร้อยหวายอักเสบมีสาเหตุมาจากอะไร?
(https://img5.pic.in.th/file/secure-sv1/achilles-tendinosis-cause.jpg)
ก่อนที่เราจะไปดูว่าเอ็นร้อยหวายอักเสบมีวิธีรักษาอะไรบ้าง เรามาดูสาเหตุของเอ็นร้อยหวายอักเสบกันก่อน ว่าสามารถเกิดจากปัจจัยอะไรได้บ้าง
- การใช้งานซ้ำ ๆ หรือหักโหมเกินไป เช่น วิ่งระยะไกล กระโดด หรือออกกำลังกายหนักเป็นเวลานาน โดยไม่ให้เส้นเอ็นได้พัก ทำให้เอ็นเกิดการระคายเคืองและอักเสบตามมา
- เพิ่มระดับการออกกำลังกายเร็วเกินไป เช่น เพิ่มระยะทางหรือความเร็วในการวิ่งในช่วงเวลาสั้นๆ โดยที่ร่างกายยังปรับตัวไม่ทัน ทำให้เอ็นรับแรงกระแทกมากเกินไป
- ใส่รองเท้าไม่เหมาะสม เช่น รองเท้าที่ส้นแข็ง พื้นบาง หรือไม่มีแรงซัปพอร์ต อาจทำให้เท้าและเอ็นร้อยหวายรับแรงกระแทกโดยตรงทุกครั้งที่เดินหรือวิ่ง
- กล้ามเนื้อน่องตึงหรืออ่อนแรง หากกล้ามเนื้อรอบ ๆ ข้อเท้าไม่แข็งแรงหรือมีความยืดหยุ่นต่ำ เส้นเอ็นร้อยหวายจะรับภาระมากกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดการอักเสบได้ง่าย
- ความผิดปกติของรูปเท้า เช่น คนที่มีเท้าแบนหรือเท้าโก่งผิดรูป อาจทำให้แรงกดลงที่เอ็นร้อยหวายไม่สม่ำเสมอและเสี่ยงต่อการอักเสบ
- น้ำหนักตัวเกิน คนที่มีน้ำหนักตัวมากจะทำให้ข้อเท้า และเอ็นร้อยหวายต้องรองรับแรงมากขึ้นทุกครั้งที่เดินหรือเคลื่อนไหว
- อายุที่เพิ่มขึ้น เมื่ออายุมากขึ้น เส้นเอ็นจะยืดหยุ่นน้อยลง และซ่อมแซมตัวเองได้ช้าลง ทำให้เสี่ยงต่อการอักเสบง่ายขึ้น แม้จะใช้งานในระดับปกติ
วิธีการรักษาเอ็นร้อยหวายอักเสบมีแบบไหนบ้าง?
(https://img2.pic.in.th/achilles-tendinosis-treatment.jpg)
อาการเอ็นร้อยหวายอักเสบไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะหากปล่อยไว้โดยไม่รักษาอย่างถูกวิธี อาจพัฒนาไปสู่ภาวะเรื้อรัง หรือรุนแรงจนถึงขั้นเอ็นฉีกขาดได้เลยทีเดียว เอ็นร้อยหวายอักเสบมีวิธีการรักษาทั้งแบบผ่าตัดและไม่ผ่าตัด ซึ่งแพทย์จะพิจารณาตามระดับความรุนแรงของอาการ มาดูกันว่าทั้งสองแนวทางนี้แตกต่างกันอย่างไร และแบบไหนเหมาะกับใครบ้าง
1. รักษาเอ็นร้อยหวายอักเสบด้วยการผ่าตัด
- เหมาะสำหรับผู้ที่มีเอ็นร้อยหวายอักเสบ หรือผู้ที่รักษาด้วยวิธีอื่นนานเกิน 6 เดือนแล้วยังไม่ดีขึ้น
- แพทย์จะทำการเย็บหรือซ่อมแซมเส้นเอ็นที่ฉีกขาด หรือกำจัดเนื้อเยื่อที่เสื่อมสภาพออก
- ในบางกรณีอาจมีการใช้เส้นเอ็นจากส่วนอื่นของร่างกายมาช่วยเสริมเพื่อความแข็งแรง
- หลังการผ่าตัดต้องใช้เวลาในการพักฟื้นและทำกายภาพบำบัดประมาณ 3–6 เดือน เพื่อให้เอ็นกลับมาใช้งานได้อย่างปกติ
- แม้จะต้องใช้เวลาพักฟื้นนาน แต่ผลลัพธ์มักให้ความแข็งแรงและลดโอกาสบาดเจ็บซ้ำในระยะยาว
2. รักษาเอ็นร้อยหวายอักเสบด้วยการไม่ผ่าตัด
- วิธีแรกในการเอ็นร้อยหวายอักเสบ แพทย์มักแนะนำคือการพักการใช้งานบริเวณข้อเท้า หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้อาการแย่ลง
- ประคบเย็นบริเวณที่ปวดวันละ 2–3 ครั้ง ช่วยลดอาการบวมและอักเสบ
- การใช้ผ้ายืดรัดข้อเท้าหรือเฝือกอ่อนเพื่อพยุงการเคลื่อนไหวในระยะสั้น
- กินยาลดอักเสบ หรือใช้เจลบรรเทาอาการตามคำแนะนำของแพทย์
- เข้ารับกายภาพบำบัดเพื่อยืดและเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวาย
- ปรับพฤติกรรม เช่น เปลี่ยนรองเท้า เลี่ยงการยืนหรือเดินนานเกินไป
เป็นเอ็นร้อยหวายจะกลับไปเล่นกีฬาได้ไหม?
หลายคนอาจจะสงสัยว่าเอ็นร้อยหวายอักเสบ กี่วันหาย แล้วหลังการผ่าตัดเอ็นร้อยหวายอักเสบผู้ป่วย จะสามารถกลับไปเล่นกีฬาได้หรือไม่ คำตอบคือ ได้ แต่ต้องผ่านกระบวนการฟื้นฟูที่เหมาะสมและใช้เวลาอย่างเพียงพอเพื่อให้เส้นเอ็นหายดีและแข็งแรงเหมือนเดิม โดยทั่วไปจะใช้เวลา ประมาณ 4-6 เดือน หรือในบางรายอาจนานถึง 9 เดือน ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของการฉีกขาดและการตอบสนองของร่างกายในการฟื้นตัว
เอ็นร้อยหวายอักเสบ นวดบรรเทาอาการได้ไหม?
เอ็นร้อยหวายอักเสบ นวดได้ไหม? ต้องตอบเลยว่า ผู้ป่วยสามารถนวดเพื่อบรรเทาอาการได้ในบางกรณี แต่ต้องทำอย่างระมัดระวังและอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น เพราะหากนวดผิดวิธีหรือในช่วงที่เอ็นยังอักเสบมาก อาจทำให้อาการแย่ลงหรือเกิดการฉีกขาดได้
เอ็นร้อยหวายอักเสบ รีบแก้ไข ก่อนอันตรายจะเพิ่มมากขึ้น
เอ็นร้อยหวายอักเสบ หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รีบรักษา อาจทำให้เกิดอาการเรื้อรังหรือมีความรุนแรงเพิ่มขึ้นจนถึงขั้นเอ็นฉีกขาดได้ ส่งผลให้ต้องใช้เวลาฟื้นตัวนานและอาจไม่สามารถกลับไปใช้ชีวิตหรือเล่นกีฬาได้ตามปกติ ดังนั้นการรีบแก้ไขตั้งแต่เนิ่น ๆ ด้วยการพักการใช้งานและการรักษาที่ถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงและทำให้สามารถฟื้นฟูได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัย